Raghu Rai: വിടവാങ്ങി ഇന്ത്യൻ ഫോട്ടോ ജേർണലിസത്തിന്റെ പിതാവ്, രഘു റായിയെ കണ്ടുമുട്ടിയ നിമിഷത്തെപ്പറ്റി പ്രിയദർശൻ
Father of Indian Photojournalism, Raghu Rai, Passes Away: ഭോപ്പാൽ ദുരന്തത്തിന്റെ ഭീകരത പുറംലോകത്തെ അറിയിച്ച ഫോട്ടോകൾ മുതൽ മദർ തെരേസയുടെയും ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെയും വിഖ്യാത ചിത്രങ്ങൾ വരെ രഘു റായിയുടെ ലെൻസുകൾ ഒപ്പിയെടുത്തു. ചില പ്രതിഭകളെ നമ്മൾ അവരുടെ സംഭാവനകളിലൂടെ മാത്രം അറിയുന്നു. രഘു റായ് അത്തരത്തിലൊരാളായിരുന്നു
ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യൻ ഫോട്ടോ ജേർണലിസത്തെ ലോകനിലവാരത്തിലേക്ക് ഉയർത്തിയ വിഖ്യാത ഫോട്ടോഗ്രാഫർ രഘു റായ് (83) അന്തരിച്ചു. വാർദ്ധക്യസഹജമായ അസുഖങ്ങളെത്തുടർന്ന് ചികിത്സയിലിരിക്കെയായിരുന്നു അന്ത്യം. രണ്ട് വർഷമായി പ്രോസ്റ്റേറ്റ് കാൻസറിനോട് പോരാടിക്കൊണ്ടിരുന്ന അദ്ദേഹം, രോഗം തലച്ചോറിലേക്ക് പടർന്നതിനെത്തുടർന്നാണ് വിടവാങ്ങിയത്. സംസ്കാരം ഡൽഹിയിലെ ലോധി റോഡ് ശ്മശാനത്തിൽ നടക്കും.
1942-ൽ ഝാങ്ങിൽ (ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാൻ) ജനിച്ച രഘു റായ്, 1960-കളിൽ ദി സ്റ്റേറ്റ്സ്മാൻ പത്രത്തിലൂടെയാണ് തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് ഇന്ത്യാ ടുഡേയുടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫി ഡയറക്ടറായും പ്രവർത്തിച്ചു. വിഖ്യാത ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ഹെൻറി കാർട്ടിയർ ബ്രെസ്സൺ കണ്ടെത്തിയ അദ്ദേഹത്തെ ലോകപ്രശസ്തമായ ‘മാഗ്നം ഫോട്ടോസ്’ ഏജൻസിയിൽ അംഗമാക്കി. ഭാരതം പത്മശ്രീ നൽകി ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
നിശ്ചലനായി നിന്ന ആ പ്രതിഭ – ഓർമ്മക്കുറിപ്പ് പങ്കുവെച്ച് പ്രിയദർശൻ
രഘു റായിയുടെ വിയോഗവാർത്തയറിഞ്ഞപ്പോൾ, 2004-ൽ തന്റെ സിനിമയുടെ ഷൂട്ടിംഗ് സെറ്റിലുണ്ടായ അവിസ്മരണീയമായ ഒരു സംഭവം സംവിധായകൻ പ്രിയദർശൻ പങ്കുവെച്ചു. ലോകം ആരാധിക്കുന്ന ഒരു പ്രതിഭ എന്റെ മുന്നിൽ വന്ന് അന്ധാളിച്ചുപോയ നിമിഷമായിരുന്നു അത്, എന്ന് പ്രിയദർശൻ മാതൃഭൂമിയിൽ കുറിച്ചു.
മുംബൈയിലെ ഫിലിം ഡിവിഷൻ ഓഫീസിൽ പ്രിയദർശന്റെ ‘ഹൽച്ചൽ’ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിംഗ് നടക്കുകയായിരുന്നു. കരീന കപൂർ, അമരീഷ് പുരി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ താരങ്ങൾ അഭിനയിക്കുന്ന വിവാഹരംഗമാണ് ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. ഇതിനിടയിൽ, കഴുത്തിൽ ക്യാമറയുമായി വശത്ത് നിന്ന ഒരാളെ ജൂനിയർ ആർട്ടിസ്റ്റാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ച് സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥർ തടയുകയും സെറ്റിൽ ബഹളമുണ്ടാകുകയും ചെയ്തു.
അദ്ദേഹം ചിത്രങ്ങൾ എടുത്തുവെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ച് ബോഡിഗാർഡുകൾ ക്യാമറ പിടിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. നടൻ അമരീഷ് പുരി വരെ ദേഷ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ തന്റെ കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന ടി.കെ. രാജീവ് കുമാറാണ് ആ ആളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞത്—അത് ലോകം ആദരിക്കുന്ന രഘു റായ് ആയിരുന്നു.
സത്യമറിഞ്ഞപ്പോൾ സെറ്റിലുള്ളവരെല്ലാം ഞെട്ടിപ്പോയി. അമരീഷ് പുരിയുൾപ്പെടെയുള്ളവർ അദ്ദേഹത്തോട് ക്ഷമ ചോദിച്ചു. ബോളിവുഡിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ഫോട്ടോ ഫീച്ചറിനായി എത്തിയതായിരുന്നു അദ്ദേഹം. വലിയ ബഹളങ്ങൾക്കിടയിലും ആ മുഖത്ത് ശാന്തമായ ഒരു ചിരിയുണ്ടായിരുന്നു, പ്രിയദർശൻ ഓർക്കുന്നു. യാത്ര പറഞ്ഞു പോകുമ്പോൾ രഘു റായ് പ്രിയദർശന് ഒപ്പിട്ട ഒരു പുസ്തകവും സമ്മാനിച്ചു.
ക്യാമറ കൊണ്ട് ചരിത്രമെഴുതിയ പ്രതിഭ
ഭോപ്പാൽ ദുരന്തത്തിന്റെ ഭീകരത പുറംലോകത്തെ അറിയിച്ച ഫോട്ടോകൾ മുതൽ മദർ തെരേസയുടെയും ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെയും വിഖ്യാത ചിത്രങ്ങൾ വരെ രഘു റായിയുടെ ലെൻസുകൾ ഒപ്പിയെടുത്തു. ചില പ്രതിഭകളെ നമ്മൾ അവരുടെ സംഭാവനകളിലൂടെ മാത്രം അറിയുന്നു. രഘു റായ് അത്തരത്തിലൊരാളായിരുന്നു, പ്രിയദർശൻ പറഞ്ഞു. കൊറോണക്കാലത്തെ ഏകാന്തതയിൽ തന്റെ ലൈബ്രറിയിൽ തിരഞ്ഞ ആ പുസ്തകം വീണ്ടും കണ്ടെത്തുമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെയാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ കുറിപ്പ് അവസാനിപ്പിച്ചത്. ഇന്ത്യൻ ദൃശ്യകലയുടെ ചരിത്രത്തിൽ രഘു റായ് എന്ന പേര് എന്നും നിശ്ചലമായി തിളങ്ങിനിൽക്കും.
