ആറ് വാക്കുകളിൽ വിരിഞ്ഞ ഭരണഘടനാ വിപ്ലവം: അനുച്ഛേദം 21

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ഏറ്റവും ശക്തമായ വകുപ്പേതാണെന്ന ചോദിച്ചാൽ ഒറ്റ ഉത്തരമാണുള്ളത് അത് അനുച്ഛേദം 21 ആണ്. ഭരണഘടനയിൽ ഏതാനും വാക്കുകളിൽ എഴുതിവെച്ച ഒരു വാചകം ഇന്ന് നൂറുകോടിയിലധികം വരുന്ന ജനങ്ങളുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിൻ്റെയും സ്വകാര്യതയുടെയും ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിൻ്റെയും ഏറ്റവും വലിയ പരിചയായി മാറിയതിന് പിന്നിൽ പതിറ്റാണ്ടുകൾ നീണ്ട നിയമപോരാട്ടങ്ങളുടെ ചരിത്രമുണ്ട്. താഴെ പറയുന്ന വാചകം ശ്രദ്ധിക്കുക.

“നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങളിലൂടെയല്ലാതെ ഒരു വ്യക്തിയുടെയും ജീവനോ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യമോ ഹനിക്കപ്പെടാൻ പാടില്ല.”

ഭരണഘടന പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന ആദ്യ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളിൽ ഈ വാചകം കേവലം അന്യായമായ തടങ്കലിൽ നിന്നോ വധശിക്ഷയിൽ നിന്നോ ഉള്ള സംരക്ഷണം മാത്രമായിട്ടാണ് വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ 1978-ൽ നടന്ന ഒരു നിർണായക കോടതി വിധി ആ കാഴ്ചപ്പാടിനെ അടിമുടി മാറ്റിമറിച്ചു.

മേനകാ ഗാന്ധി കേസ്

1977-ൽ മാധ്യമപ്രവർത്തകയായിരുന്ന മേനകാ ഗാന്ധിയുടെ പാസ്‌പോർട്ട്, കാരണം വ്യക്തമാക്കാതെയും വിശദീകരണത്തിന് അവസരം നൽകാതെയും സർക്കാർ കണ്ടുകെട്ടി. ഇതിനെതിരെ അവർ സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിച്ചു. 1978-ൽ പുറത്തുവന്ന ‘മേനകാ ഗാന്ധി വേഴ്സസ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ’ കേസിലെ വിധി ചരിത്രത്തിൽ നാഴികക്കല്ലായി.

ഒരു നിയമം കടലാസിൽ നിലവിലുണ്ട് എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരാളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം ഹനിക്കാനാവില്ലെന്നും, ആ നിയമവും അതിന്റെ നടപടിക്രമങ്ങളും ന്യായവും യുക്തിസഹവും നീതിപൂർവ്വവുമാകണം എന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സ്വേച്ഛാപരമായ അധികാരപ്രയോഗങ്ങൾക്ക് കടിഞ്ഞാണിട്ട ഈ വിധി ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദത്തിന്റെ അതിരുകൾ അനന്തമായി വികസിപ്പിച്ചു.

അതിജീവനമല്ല, അന്തസ്സോടെയുള്ള ജീവിതം

തുടർന്നുള്ള നാല് പതിറ്റാണ്ടുകളിൽ ഇന്ത്യൻ കോടതികൾ അനുച്ഛേദം 21-നെ കേവലം ജീവൻ നിലനിർത്താനുള്ള അവകാശമായല്ല, മറിച്ച് അന്തസ്സോടെ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശമായി വ്യാഖ്യാനിച്ചു.

പ്രധാനപ്പെട്ട ചില വിധികൾ

ഉപജീവനത്തിനുള്ള അവകാശം (1985): ഒൽഗ ടെല്ലിസ് കേസിൽ, തെരുവ് കച്ചവടക്കാരെയും ചേരിനിവാസികളെയും ന്യായമായ നടപടിക്രമങ്ങളില്ലാതെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കുന്നത് അവരുടെ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തെ ഇല്ലാതാക്കലാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

സ്വകാര്യത മൗലികാവകാശം (2017)

ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ പുട്ടസ്വാമി കേസിൽ ഒൻപതംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് സ്വകാര്യത ഓരോ പൗരന്റെയും മൗലികാവകാശമാണെന്ന് ഐകകണ്ഠ്യേന പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഡിജിറ്റൽ വ്യക്തിവിവര സംരക്ഷണം മുതൽ ആധാർ അടക്കമുള്ള തിരിച്ചറിയൽ സംവിധാനങ്ങളുടെ ഉപയോഗപരിധി വരെ നിർണയിക്കുന്നതിൽ ഈ വിധി നിർണായകമായി.

വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യവും അന്തസ്സും

നവ്തേജ് സിങ് ജോഹർ കേസിൽ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് വ്യക്തികളുടെ സ്വയംനിർണ്ണയാവകാശവും അന്തസ്സും ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുകയും, ഉഭയസമ്മതപ്രകാരമുള്ള മുതിർന്നവരുടെ സ്വവർഗ്ഗ ലൈംഗികത ക്രിമിനൽ കുറ്റമാക്കുന്ന കൊളോണിയൽ നിയമം റദ്ദാക്കുകയും ചെയ്തു.

അന്തസ്സോടെ മരിക്കാനുള്ള അവകാശം

കോമൺ കോസ് കേസിൽ ഗുരുതരമായ രോഗാവസ്ഥകളിൽ അന്തസ്സോടെയുള്ള മരണം ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും അവകാശമാണെന്ന് കോടതി അംഗീകരിച്ചു.

സാധാരണക്കാരന് ഇത് എന്തുകൊണ്ട് പ്രസക്തമാകുന്നു?

ഭരണഘടനയെ ക്ലാസ്സ്മുറികളിൽ പഠിപ്പിക്കുന്ന മാറ്റമില്ലാത്ത ചില വകുപ്പുകളുടെ പട്ടികയായിട്ടാണ് ഭൂരിഭാഗം ആളുകളും കാണുന്നത്. എന്നാൽ ഭരണഘടന ഒരു ജീവനുള്ള പ്രമാണമാണെന്നും (Living Document), അത് കാലത്തിനനുസരിച്ച് മാറുന്നുണ്ടെന്നും തെളിയിക്കുന്നത് അനുച്ഛേദം 21 ആണ്.

 സാധാരണ പൗരൻ നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ

ഒരു സർക്കാർ ഓഫീസ് കൃത്യമായ നിയമപിന്തുണയില്ലാതെ രേഖകൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നത്, സ്വകാര്യ കമ്പനികൾ സമ്മതമില്ലാതെ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നത്, അല്ലെങ്കിൽ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിക്കാതെയുള്ള കുടിയൊഴിപ്പിക്കലുകൾ—എല്ലാം ഇതേ ഭരണഘടനാ സംരക്ഷണത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നതാണ്.

പൗരന്റെ അവകാശങ്ങൾ കടലാസുകളിൽ എഴുതിവെച്ച വാക്കുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന ഒന്നല്ലെന്നും, ഭരണകൂടത്തിന്റെ അധികാരം ന്യായവും ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാൻ ബാധ്യതയുള്ളതുമായിരിക്കണമെന്ന വലിയ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ് അനുച്ഛേദം 21 നൽകുന്നത്.