Navratri 2026 Day 4: നവരാത്രി നാലാം നാൾ കൂഷ്മാണ്ഡ ദേവിയെ ആരാധിക്കാം; പൂജാവിധിയും മന്ത്രവും അറിയാം
Navratri Day 4 Goddess Kushmanda Puja Significance and Rituals: ഹിന്ദു വിശ്വാസപ്രകാരം, പ്രപഞ്ചത്തില്‍ ഇരുട്ട് നിറഞ്ഞിരുന്ന സമയത്ത് ദേവിയുടെ മന്ദഹാസത്തില്‍നിന്ന് സൃഷ്ടി ആരംഭിച്ചുവെന്നാണ് കൂഷ്മാണ്ഡ ദേവിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതിഹ്യം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ജീവന്റെ തുടക്കത്തെയും പ്രകാശത്തെയും ഊര്‍ജത്തെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ദേവീഭാവമായാണ് കൂഷ്മാണ്ഡയെ കണക്കാക്കുന്നത്.
നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങളില്‍ ഓരോ ദിവസവും ദുര്‍ഗാദേവിയുടെ ഓരോ രൂപങ്ങള്‍ക്കായാണ് സമര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതില്‍ നാലാം ദിവസത്തെ ആരാധന കൂഷ്മാണ്ഡ ദേവിക്കാണ്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സൃഷ്ടിശക്തിയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ദേവിയുടെ ഈ രൂപത്തിന് നവരാത്രി ആചാരങ്ങളില്‍ പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. ജീവിതത്തില്‍ പ്രതീക്ഷയും ധൈര്യവും സമൃദ്ധിയും ഉണ്ടാകുന്നതിനായി നിരവധി ഭക്തര്‍ ഈ ദിവസം ദേവിയെ പ്രാര്‍ഥിക്കുന്നു.
പ്രപഞ്ചസൃഷ്ടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതിഹ്യം
ഹിന്ദു വിശ്വാസപ്രകാരം, പ്രപഞ്ചത്തില്‍ ഇരുട്ട് നിറഞ്ഞിരുന്ന സമയത്ത് ദേവിയുടെ മന്ദഹാസത്തില്‍നിന്ന് സൃഷ്ടി ആരംഭിച്ചുവെന്നാണ് കൂഷ്മാണ്ഡ ദേവിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതിഹ്യം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ജീവന്റെ തുടക്കത്തെയും പ്രകാശത്തെയും ഊര്‍ജത്തെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ദേവീഭാവമായാണ് കൂഷ്മാണ്ഡയെ കണക്കാക്കുന്നത്.
എട്ടു കൈകളുള്ള ദേവിയുടെ രൂപം ശക്തിയുടെയും ദിവ്യമായ ഊര്‍ജത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്. കൈകളില്‍ വിവിധ ആയുധങ്ങളും പൂജാവസ്തുക്കളും അമൃതകലശവും താമരയും ധരിച്ചിരിക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ദേവിയെ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. സിംഹമാണ് ദേവിയുടെ വാഹനം. ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചാല്‍ ജീവിതത്തിലെ വെല്ലുവിളികളെ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ നേരിടാന്‍ കഴിയുമെന്നാണ് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസം.
നാലാം ദിവസത്തെ പൂജ എങ്ങനെ നടത്താം?
നവരാത്രിയുടെ നാലാം ദിവസം വീടുകളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പ്രത്യേക പ്രാര്‍ഥനകള്‍ നടത്താറുണ്ട്. രാവിലെ കുളിച്ച് ശുദ്ധിയോടെ പൂജയ്ക്കായി തയാറാകാം. ദേവിയുടെ ചിത്രത്തിനോ വിഗ്രഹത്തിനോ മുന്നില്‍ ദീപം തെളിയിച്ച് പൂക്കളും പഴങ്ങളും സമര്‍പ്പിച്ച് പ്രാര്‍ഥിക്കാം. കുടുംബത്തിന്റെ പാരമ്പര്യത്തിനും ആചാരങ്ങള്‍ക്കും അനുസരിച്ചായിരിക്കും പൂജാക്രമങ്ങള്‍.
Also Read: Navratri 2026: നവരാത്രി സമയത്ത് അഖണ്ഡ ജ്യോതി അണഞ്ഞു പോയാൽ എന്തു ചെയ്യണം? ഈ നിയമങ്ങൾ മനസ്സിൽ വച്ചോളൂ
ദേവിക്ക് ചുവന്ന പൂക്കള്‍ സമര്‍പ്പിക്കുന്നതും മധുരപലഹാരങ്ങള്‍ നിവേദിക്കുന്നതും ചില ആചാരങ്ങളില്‍ പ്രധാനമാണ്. മന്ത്രജപം, ദുര്‍ഗാദേവിയുടെ സ്തുതികള്‍, ആരതി എന്നിവയിലൂടെയും ഭക്തര്‍ ആരാധന നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ നടക്കുന്ന പ്രത്യേക പൂജകളിലും നവരാത്രി ചടങ്ങുകളിലും പങ്കെടുക്കുന്നതും ഈ ദിവസത്തെ ആചാരങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്.
ജപിക്കാവുന്ന മന്ത്രം
ഓം ദേവി കൂഷ്മാണ്ഡായൈ നമഃ- ദേവിയോടുള്ള ഭക്തിയും സമര്‍പ്പണവും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഈ മന്ത്രം ജപിക്കാറുണ്ട്. പ്രാര്‍ഥനയ്ക്കിടെ മനസ് ഏകാഗ്രമാക്കുകയും സമാധാനത്തോടെ മന്ത്രം ആവര്‍ത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ആത്മീയമായ അനുഭവമായി ഭക്തര്‍ കാണുന്നു.
English Summary
Navratri Day 4 is dedicated to Goddess Kushmanda, a form of Goddess Durga associated with creation, light and positive energy. Devotees offer prayers, flowers and sweets and chant her mantra to seek blessings for prosperity, good health and happiness.
