ഓരോ സ്കൂളും മാതൃകയാകണം; വിദ്യാഭ്യാസരംഗത്ത് പുതിയ ചുവടുവയ്പുമായി പിഎം ശ്രീ
2026 ജൂലൈ വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച് രാജ്യത്തെ 36 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി 13,092 സ്കൂളുകളെ പദ്ധതിയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുത്തിട്ടുണ്ട്. 725 ജില്ലകളിലും 8,340 വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലകളിലും നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളിലുമായാണ് ഈ സ്കൂളുകള് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നത്. 20 ലക്ഷത്തിലേറെ വിദ്യാര്ഥികള്ക്ക് പദ്ധതിയുടെ നേരിട്ടുള്ള പ്രയോജനം ലഭിക്കുമെന്നാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
പ്രതീകാത്മക ചിത്രം
ന്യൂഡല്ഹി: രാജ്യത്തെ സ്കൂള് വിദ്യാഭ്യാസം കൂടുതല് ഗുണമേന്മയുള്ളതും വിദ്യാര്ഥികേന്ദ്രീകൃതവുമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവര്ത്തനങ്ങള് കേന്ദ്രസര്ക്കാര് ശക്തമാക്കുകയാണ്. ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020ന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങള് നടപ്പാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ആരംഭിച്ച പ്രധാന പദ്ധതിയാണ് പ്രധാനമന്ത്രി സ്കൂള്സ് ഫോര് റൈസിങ് ഇന്ത്യ അഥവാ പി.എം. ശ്രീ പദ്ധതി. നിലവിലുള്ള സ്കൂളുകളെ മികച്ച മാതൃകാ വിദ്യാലയങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
2022 സെപ്റ്റംബര് ഏഴിനാണ് പദ്ധതിക്ക് തുടക്കമായത്. 2022-23 മുതല് 2026-27 വരെയുള്ള കാലയളവിലായി 27,360 കോടി രൂപയാണ് പദ്ധതിക്കായി നീക്കിവച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതില് 18,128 കോടി രൂപ കേന്ദ്രസര്ക്കാരിന്റെ വിഹിതമാണ്. രാജ്യത്തെ 14,500ലേറെ നിലവിലുള്ള സ്കൂളുകളെ ഘട്ടംഘട്ടമായി മാതൃകാ വിദ്യാലയങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
2026 ജൂലൈ വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച് രാജ്യത്തെ 36 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി 13,092 സ്കൂളുകളെ പദ്ധതിയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുത്തിട്ടുണ്ട്. 725 ജില്ലകളിലും 8,340 വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലകളിലും നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളിലുമായാണ് ഈ സ്കൂളുകള് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നത്. 20 ലക്ഷത്തിലേറെ വിദ്യാര്ഥികള്ക്ക് പദ്ധതിയുടെ നേരിട്ടുള്ള പ്രയോജനം ലഭിക്കുമെന്നാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
മനഃപാഠ പഠനത്തിന് പകരം പ്രായോഗിക അറിവ്
പാഠപുസ്തകത്തിലെ കാര്യങ്ങള് മനഃപാഠമാക്കുന്നതില് മാത്രം ഒതുങ്ങാത്ത വിദ്യാഭ്യാസ രീതിയാണ് പി.എം. ശ്രീ സ്കൂളുകളില് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. വിദ്യാര്ഥികളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചുള്ള പഠനത്തിനും പ്രായോഗിക അറിവിനും കൂടുതല് പ്രാധാന്യം നല്കുന്നു. കല, കായികം, തൊഴില്പരമായ പരിശീലനം, ജീവിത നൈപുണ്യങ്ങള് എന്നിവ പഠനത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കുന്നു. പ്രാദേശിക കരകൗശല വിദഗ്ധരില് നിന്ന് പരിശീലനം നേടുന്നതിനുള്ള അവസരങ്ങളും ഒരുക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ വിദ്യാര്ഥികളില് സര്ഗാത്മകത, നേതൃത്വശേഷി, പ്രശ്നപരിഹാര കഴിവ്, ആത്മവിശ്വാസം എന്നിവ വളര്ത്തുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
മാതൃഭാഷയ്ക്കും പ്രാദേശിക ഭാഷകള്ക്കും പ്രാധാന്യം
വിദ്യാര്ഥികള്ക്ക് അവരുടെ മാതൃഭാഷയിലും പ്രാദേശിക ഭാഷകളിലും പഠിക്കാനുള്ള അവസരങ്ങള് വര്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും പദ്ധതിയില് ശ്രദ്ധ നല്കുന്നു. ഗ്രാമീണ മേഖലകളിലെയും പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളിലെയും കുട്ടികള്ക്ക് ഗുണമേന്മയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കുകയാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന്. 2025-26ലെ കണക്കുകള് പ്രകാരം പി.എം. ശ്രീ സ്കൂളുകളില് സംസ്കൃതം, ഉറുദു, വിവിധ പ്രാദേശിക ഭാഷകള് എന്നിവ പഠിപ്പിക്കുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് അധ്യാപകരുണ്ട്.
സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ പഠനം
വിദ്യാഭ്യാസരംഗത്തെ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സാധ്യതകള് പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്താനും പദ്ധതി ലക്ഷ്യമിടുന്നു. സ്മാര്ട്ട് ക്ലാസ് മുറികള്, ഇന്റര്നെറ്റ് സൗകര്യം, ഡിജിറ്റല് പഠന വിഭവങ്ങള്, ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക അധിഷ്ഠിത പ്രവര്ത്തനങ്ങള് എന്നിവ പഠനത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കുന്നു.
അധ്യാപക പരിശീലനത്തിനും പ്രാധാന്യം
വിദ്യാര്ഥികള്ക്കൊപ്പം അധ്യാപകരുടെ കഴിവുകള് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും പദ്ധതിയില് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധയുണ്ട്. അധ്യാപകര്, പ്രധാനാധ്യാപകര്, പ്രത്യേക വിദ്യാഭ്യാസ അധ്യാപകര് തുടങ്ങിയവര്ക്ക് വിവിധ പരിശീലന പരിപാടികള് നല്കുന്നു. പുതിയ അധ്യാപന രീതികള് പരിചയപ്പെടുത്തുകയും മികച്ച പഠനാന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കാന് ആവശ്യമായ പിന്തുണ നല്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
വിവിധ മാനദണ്ഡങ്ങളിലൂടെ സ്കൂള് തിരഞ്ഞെടുപ്പ്
പഠനനിലവാരം, വിദ്യാര്ഥികളുടെ പഠനഫലം, അധ്യാപന രീതികള്, ഉച്ചഭക്ഷണ സംവിധാനം, തൊഴില് അധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസം, പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ പ്രവര്ത്തനങ്ങള് തുടങ്ങിയ നിരവധി കാര്യങ്ങള് പരിശോധിച്ചാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തുന്നത്. മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളിലൂടെയുള്ള മത്സരാധിഷ്ഠിത നടപടിക്രമമാണ് ഇതിനായി സ്വീകരിക്കുന്നത്. നഗരപ്രദേശങ്ങളിലെ സ്കൂളുകള് കുറഞ്ഞത് 70 ശതമാനവും ഗ്രാമീണ മേഖലയിലെ സ്കൂളുകള് കുറഞ്ഞത് 60 ശതമാനവും മാര്ക്ക് നേടേണ്ടതുണ്ട്. തുടര്ന്ന് നേരിട്ടുള്ള പരിശോധന ഉള്പ്പെടെയുള്ള നടപടികള് പൂര്ത്തിയാക്കിയ ശേഷമാണ് അന്തിമ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തുന്നത്.
English Summary
The PM SHRI scheme aims to transform existing schools into model institutions with better infrastructure, practical learning and modern teaching methods. The initiative focuses on future-ready skills, technology, inclusive education and the goals of the National Education Policy 2020.
