Goddess saraswati: സരസ്വതി ദേവിയെ അറിവിന്റെ ദേവത എന്ന് വിളിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിൽ അറിവ് എന്നത് വെറും പുസ്തകത്തിലെ വിവരങ്ങളും പരീക്ഷയിൽ ലഭിക്കുന്ന സ്കോറുകളോ മാത്രമല്ല. അത് മറ്റുള്ളവരെ മനസ്സിലാക്കൽ, ആത്മാപരിശോധന, ജീവിതത്തിൽ ശരിയായ തീരുമാനം എടുക്കുവാനുള്ള ജ്ഞാനം എന്നിവയും കൂടി ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ ആഴമേറിയ ജീവിതത്തിലെ അർത്ഥങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ദേവതയായാണ് സരസ്വതി ദേവിയെ കണക്കാക്കുന്നത്. ലക്ഷ്മി ദേവിയെ സമൃദ്ധിയുടെ പ്രതീകവും ദുർഗ്ഗാദേവി ശക്തിയുടെ രൂപവും ആണെങ്കിൽ ദേവത എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. അതിനെക്കുറിച്ചാണ് ഈ ലേഖനത്തിൽ പറയുന്നത്.

‘സരസ്വതി’ എന്ന പേരിന്റെ അർത്ഥമെന്താണ്?

‘സരസ്വതി’ എന്ന പദം ‘സരസ്’ എന്ന സംസ്കൃത പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, അത് തുടർച്ചയായ ഒഴുക്കിനെയോ ശുദ്ധജലത്തെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അറിവ് ഒരു നദി പോലെ തുടർച്ചയായി ഒഴുകുകയും ജ്ഞാനത്തെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്തയിൽ, അറിവ് ഒരിക്കലും നിശ്ചലമായ ഒന്നായി കണക്കാക്കുന്നില്ല. അത് ഒരു നദി പോലെ തുടർച്ചയായി ഒഴുകുന്നു, വികസിക്കുകയും വളരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ടാണ് ഋഗ്വേദത്തിൽ സരസ്വതിയെ ആദ്യമായി ഒരു നദിയായി ആണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. പിൽക്കാല വേദ സാഹിത്യത്തിൽ, അറിവിന്റെയും വായുടെയും ബുദ്ധിയുടെയും പ്രതീകമായി അവൾ രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. ഋഗ്വേദത്തിലെ പല ശ്ലോകങ്ങളിലും, സരസ്വതിയെ മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധിയെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ശക്തിയായി വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

സരസ്വതിയുടെ ഓരോ ഭാവവും അറിവിന്റെ വ്യത്യസ്ത വശങ്ങളെയാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. സർഗാത്മകതയുടെയും അച്ചടക്കത്തിന്റെയും സംയോജനത്തെയും പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു. നിയമങ്ങൾക്കുള്ളിൽ സംഗീതം സ്വാതന്ത്ര്യം പഠിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ നിയന്ത്രിതമായ ചിന്തയിലൂടെ യഥാർത്ഥ അറിവ് വളരുന്നു. സരസ്വതി ദേവിയുടെ വാഹനമായ ഹംസത്തിനും വളരെയധികം പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പുരാണ വിശ്വാസമനുസരിച്ച് ഹംസത്തിന് പാലും വെള്ളവും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും. സത്യവും അസത്യവും ശരിയും തെറ്റും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം അറിയുന്ന ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ് ഹംസം.