രോഗം തകർത്തെറിയുന്ന പാവപ്പെട്ടവൻ്റെ ജീവിതം: ആശുപത്രി ബില്ലുകൾക്കപ്പുറം എന്ത്?

ബിഹാറിലെ ഒരു സാധാരണ തൊഴിലാളി കുടുംബത്തിൽ ആർക്കെങ്കിലും ഗുരുതരമായ രോഗം ബാധിച്ചാൽ, ആ വർഷം അവർക്കുള്ള പൈസയെല്ലാം അവരുടെ ചികിത്സയ്ക്കായി ചെലവഴിക്കേണ്ടി വരും. ഇത് വെറുമൊരു കണക്കല്ല ബിഹാറിലെ ഏറ്റവും ദരിദ്രരായ ഗ്രാമീണ കുടുംബങ്ങൾ തങ്ങളുടെ വാർഷിക ചിലവിൻ്റെ 86.1 ശതമാനവും ചെലവഴിക്കുന്നത് ചികിത്സയ്ക്കായി മാത്രമാണെന്ന് പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

വെറുമൊരു വലിയ വിഹിതമല്ല

ത്രിപുരയിലെ നഗരദരിദ്രരുടെ അവസ്ഥ ഇതിലും ഭീകരമാണ്. അവിടെ ചില താഴ്ന്ന വരുമാനക്കാരായ കുടുംബങ്ങൾ തങ്ങളുടെ മൊത്തം ഉപഭോഗച്ചെലവിൻ്റെ 167 ശതമാനത്തോളം ആരോഗ്യത്തിനായാണ് ചെലവിടുന്നത്. നിലവിലില്ലാത്ത സമ്പാദ്യങ്ങൾ തീർത്തോ, അല്ലെങ്കിൽ വരാനിരിക്കുന്ന ഭാവിയെ പണയം വെച്ചോ മാത്രമേ ഇത്തരമൊരു ഭാരം താങ്ങാൻ സാധിക്കൂ.

ഇത്തരം വർഷങ്ങൾ ഒരു സാധാരണ കുടുംബത്തിന് തെരഞ്ഞെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒന്നല്ല. ദേശീയതലത്തിൽ നോക്കിയാൽ, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പാവപ്പെട്ട ഗ്രാമീണ കുടുംബങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ആകെ ചെലവിന്റെ 23.4 ശതമാനം ആരോഗ്യത്തിനായി മാറ്റിവെക്കുമ്പോൾ, സമ്പന്നർക്കിടയിൽ ഇത് 17.4 ശതമാനം മാത്രമാണ്. കടലാസിൽ ഈ വ്യത്യാസം ചെറുതായി തോന്നാമെങ്കിലും, ഒന്നും മിച്ചമില്ലാത്ത ഒരു ദരിദ്ര കുടുംബത്തിൽ ഈ 23 ശതമാനം എന്നത് മൂന്നു നേരം കഴിക്കേണ്ട ഭക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് ഒരു നേരം പട്ടിണി കിടക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്.

തകരുന്നത് ബില്ലുകൾ മാത്രമല്ല, ഒരു കുടുംബ അടിത്തറ

ഗുരുതരമായ ഒരു രോഗം വരുമ്പോൾ തകരുന്നത് കേവലം പണപ്പെട്ടി മാത്രമല്ല, പരസ്പരം ബന്ധിക്കപ്പെട്ട ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ ജീവിതച്ചങ്ങലയാണ്. ആശുപത്രി ചെലവുകൾ കണ്ടെത്താൻ ഏകദേശം 83 ശതമാനം കുടുംബങ്ങളും ആദ്യം ആശ്രയിക്കുന്നത് അവരുടെ തുച്ഛമായ വരുമാനത്തെയും കൈയിലുള്ള ചെറിയ സമ്പാദ്യത്തെയുമാണ്. എന്നാൽ, സമ്പാദ്യം തീരുന്നതോടെ ഇവർ ‘ഡിസ്ട്രസ് ഫിനാൻസിംഗ്’ (distress financing) അഥവാ നിർബന്ധിത കടങ്ങളിലേക്ക് തള്ളിവിടപ്പെടുന്നു. ഉയർന്ന പലിശയ്ക്ക് ബ്ലേഡ് പണമിടപാടുകാരിൽ നിന്ന് കടം വാങ്ങുകയോ, ഭൂമി, സ്വർണം, വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയ അവസാനത്തെ ആശ്രയങ്ങൾ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യേണ്ടി വരുന്നു. സമ്പന്നരായ രോഗികളെ അപേക്ഷിച്ച് പാവപ്പെട്ട രോഗികൾ ഇത്തരം ദുരിതക്കടങ്ങളിലേക്ക് വീഴാനുള്ള സാധ്യത 3.2 മടങ്ങ് കൂടുതലാണെന്ന് കണക്കുകൾ തെളിയിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ കുടുംബങ്ങളിൽ വെറും 21.4 ശതമാനത്തിന് മാത്രമാണ് ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് ഉള്ളത്. ഇൻഷുറൻസ് ഉള്ളവരിൽപ്പോലും ഗ്രാമങ്ങളിൽ 1.9 ശതമാനവും നഗരങ്ങളിൽ 6.8 ശതമാനവും ചികിത്സാച്ചെലവ് മാത്രമേ തിരികെ ലഭിക്കുന്നുള്ളൂ. ബാക്കി തുക മുഴുവൻ സ്വന്തം കൈയിൽനിന്ന് കണ്ടെത്തേണ്ട അവസ്ഥയാണ്.

രോഗം പടരുന്ന വഴികൾ

ഒരു കുടുംബനാഥൻ ഒരാഴ്ച ആശുപത്രിയിലാകുന്ന സാഹചര്യം പരിശോധിച്ചാൽ ഇതിന്റെ തീവ്രത മനസ്സിലാക്കാം:

ആദ്യ മൂന്ന് ദിവസം: കൈയിലുള്ള മുഴുവൻ പണവും സമ്പാദ്യവും തീരുന്നു.

അടുത്ത ഘട്ടം: ബന്ധുക്കളിൽ നിന്നും പിന്നീട് കൊള്ളപ്പലിശക്കാരിൽ നിന്നും വായ്പയെടുക്കുന്നു.

തുടർചലനങ്ങൾ: കടം വീട്ടാനായി കുട്ടികളുടെ സ്കൂൾ ഫീസ് മുടങ്ങുന്നു, ചെറിയൊരു തൊഴിൽ തുടങ്ങാനുള്ള പദ്ധതികൾ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു, അവസാനം ഒരിക്കലും വിൽക്കില്ലെന്ന് കരുതിയ കിടപ്പാടമോ സ്വർണമോ വിൽക്കേണ്ടി വരുന്നു.

ഇത് അശ്രദ്ധ കൊണ്ട് സംഭവിക്കുന്നതല്ല; മുൻപോട്ടുള്ള വഴികൾ അടയുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്ന സ്വാഭാവിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ്. രോഗം ചികിത്സാ മുറികളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ മക്കളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തെയും കുടുംബത്തിന്റെ ഭാവിയെയും വർഷങ്ങളോളം ബാധിക്കുന്ന കടക്കെണിയായി പടർന്നുപിടിക്കുന്നു.

പ്രതിസന്ധി ഘട്ടത്തിൽ എന്തുചെയ്യാനാകും?

ഒരു വലിയ രോഗം വരുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ ലഭ്യമായ വഴികളെക്കുറിച്ച് ബോധവാന്മാരായിരിക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാനം, സ്വകാര്യ ആശുപത്രികളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ മികച്ച ചികിത്സ ഉറപ്പാക്കാൻ സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് സാധിക്കും.

ആയുഷ്മാൻ ഭാരത് (PM-JAY) / കാരുണ്യ ആരോഗ്യ സുരക്ഷാ പദ്ധതി (KASP): കുടുംബം ഇത്തരം പദ്ധതികൾക്ക് അർഹമാണോ എന്ന് അടിയന്തര ഘട്ടത്തിന് മുൻപേ മനസ്സിലാക്കി കാർഡ് കൈയിൽ കരുതുന്നത് ഉയർന്ന പലിശക്കാരിലേക്ക് പോകുന്നത് തടയും.

സഹകരണ ബാങ്കുകളും കുടുംബശ്രീ/സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങളും: അടിയന്തരമായി വായ്പ എടുക്കേണ്ടി വന്നാൽ ബ്ലേഡ് പലിശക്കാരെ ഒഴിവാക്കി ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് ബാധ്യതകൾ കുറയ്ക്കും.

വേതനവും സമഗ്രമായ ആരോഗ്യ പരിരക്ഷയും സംബന്ധിച്ച നയപരമായ മാറ്റങ്ങൾ ഒരു വശത്ത് നടക്കേണ്ടതുണ്ടെങ്കിലും, ഓരോ സാധാരണക്കാരനും സ്വന്തം കുടുംബത്തിന്റെ സുരക്ഷയ്ക്കായി ഇത്തരം മുൻകരുതലുകൾ എടുക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.