ഇന്ത്യൻ ഗ്രാമങ്ങളിലെ പെൺകുട്ടികളും മൊബൈൽ ഫോണും

കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ ഒരു ഗ്രാമത്തിൽ താമസിക്കുന്ന പത്തൊൻപതുകാരി പൂജ എല്ലാ ദിവസവും വൈകുന്നേരം എട്ടു മണിക്ക്, തന്റെ സഹോദരൻ്റെ മുറിക്ക് പുറത്ത് കാത്തുനിൽക്കാറുണ്ട്. സഹോദരൻ തൻ്റെ ഫോണിൽ ഗെയിം കളിക്കുകയാണ്. ആ ലെവൽ തീരുന്നതുവരെ അവൾ ക്ഷമയോടെ നിൽക്കും. കാരണം അത് അവന്റെ ഫോണാണ്; അരമണിക്കൂർ നേരത്തേക്ക് അവൾക്കത് ഉപയോഗിക്കാം എന്ന് അവൻ സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്. തന്റെ സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുകയാണ് ഇന്നത്തെ അവളുടെ ആവശ്യം. അടുത്തുതന്നെ തുണികൾ മടക്കിവെച്ചുകൊണ്ട് അമ്മ നിൽപ്പുണ്ട്; അവർ മുറിവിട്ട് പുറത്തുപോകുന്നില്ല. പൂജ അപേക്ഷ കണ്ടെത്തി, സ്ക്രീനിലേക്ക് ഒന്നു നോക്കി, അരമണിക്കൂർ തികയുന്നതിന് മുൻപേ ഫോൺ തിരികെ നൽകുന്നു. കാരണം, സഹോദരൻ അപ്പോഴേക്കും ഫോൺ തിരികെ ചോദിച്ചു തുടങ്ങിയിരുന്നു.

ആരുടെയൊക്കെ കൈവശം സ്വന്തമായി മൊബൈൽ ഫോണുണ്ട്

പൂജ ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട ഉദാഹരണമല്ല; മറിച്ച് ഒരു വലിയ കണക്കിന്റെ നേർചിത്രമാണ്. 2025 ജനുവരി മുതൽ മാർച്ച് വരെ നാഷണൽ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് ഓഫീസ് (NSO) ഏകദേശം 35,000 വീടുകളിലെ 1.4 ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾക്കിടയിൽ നടത്തിയ സർവേയിൽ ആരുടെയൊക്കെ കൈവശം സ്വന്തമായി മൊബൈൽ ഫോണുണ്ട് എന്ന് അന്വേഷിച്ചിരുന്നു. 15 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ളവരിൽ നഗരങ്ങളിലെ 90 ശതമാനം പുരുഷന്മാർക്കും ഗ്രാമങ്ങളിലെ 80.7 ശതമാനം പുരുഷന്മാർക്കും നഗരങ്ങളിലെ 71.8 ശതമാനം സ്ത്രീകൾക്കും സ്വന്തമായി മൊബൈൽ ഫോണുണ്ട്. എന്നാൽ ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകളുടെ കാര്യത്തിൽ ഇത് വെറും 48.4 ശതമാനം മാത്രമാണ്. അതായത്, ഗ്രാമങ്ങളിലെ പകുതിയിലധികം സ്ത്രീകൾക്കും (51.6%) സ്വന്തമായി ഒരു ഫോണില്ല.

ഈ കണക്കിന്റെ രണ്ടറ്റങ്ങൾ താരതമ്യം ചെയ്താൽ, ഒരു ഗ്രാമീണ സ്ത്രീയും നഗരത്തിലെ പുരുഷനും തമ്മിലുള്ള അന്തരം 40 ശതമാനത്തിലധികമാണ്. ഗ്രാമങ്ങളിലെയും നഗരങ്ങളിലെയും പുരുഷന്മാർ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസത്തേക്കാൾ വലുതാണിത്. നൂറു ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകളെ ഒരു മുറിയിൽ നിർത്തി “നിങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഫോൺ ശരിക്കും നിങ്ങളുടേതാണോ?” എന്ന് ചോദിച്ചാൽ, പകുതിയിൽ താഴെ കൈകൾ മാത്രമേ ഉയരുകയുള്ളൂ. എന്നാൽ പ്രശ്നം ഫോണിന്റെ സാങ്കേതികവിദ്യയിലല്ല; ഫോൺ സ്വന്തമായുള്ളവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും സ്മാർട്ട്ഫോൺ തന്നെയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത് (ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകളിൽ 75.6% മുതൽ നഗരത്തിലെ പുരുഷന്മാരിൽ 89.4% വരെ). മറിച്ച്, സ്വന്തമായി ആദ്യത്തെ ഫോൺ ലഭിക്കുക എന്നതാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന കടമ്പ.

ഗ്രാമീണ പെൺകുട്ടികളിൽ 95.7 ശതമാനം പേരും

യുവാക്കളുടെ കണക്കുകളിലേക്ക് വരുമ്പോൾ ഈ അന്തരം കൂടുതൽ വ്യക്തമാകും. 15-നും 24-നും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ള ഗ്രാമീണ പെൺകുട്ടികളിൽ 95.7 ശതമാനം പേരും കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് മാസത്തിനിടെ ഫോൺ ഉപയോഗിച്ചവരാണ്. എന്നാൽ ഇതിൽ 51.7 ശതമാനം പേർക്ക് മാത്രമാണ് സ്വന്തമായി ഫോണുള്ളത് (ഗ്രാമീണ യുവാക്കളിൽ ഇത് 74.8 ശതമാനമാണ്). അതായത്, ഗ്രാമങ്ങളിലെ മിക്കവാറും എല്ലാ പെൺകുട്ടികളും ഫോൺ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അവരിൽ പകുതിയോളം പേരും മറ്റൊരാളുടെ ഫോണാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്.

‘ഉപയോഗിക്കുക’, ‘സ്വന്തമാക്കുക’ എന്നീ രണ്ട് വാക്കുകൾക്കിടയിലെ ചെറിയ വ്യത്യാസത്തിലാണ് ഈ കഥ മുഴുവൻ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. പങ്കിട്ടുപയോഗിക്കുന്ന ഫോൺ എപ്പോഴും മറ്റൊരാളുടെ നിരീക്ഷണത്തിലായിരിക്കും. ഫോൺ നൽകുന്നയാൾക്ക് അവൾ എന്ത് തിരയുന്നു എന്ന് നോക്കാം, ആർക്കാണ് സന്ദേശം അയച്ചതെന്ന് പരിശോധിക്കാം, സന്ധ്യയാകുമ്പോൾ അത് തിരികെ വാങ്ങാം. കടം വാങ്ങിയ ഫോൺ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പെൺകുട്ടിക്ക് തന്റെ തിരച്ചിലുകളോ സന്ദേശങ്ങളോ ബാങ്ക് വിവരങ്ങളോ സ്വകാര്യമായി സൂക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല. രാത്രിയായാൽ അവൾക്ക് ഫോൺ ഉപയോഗിക്കാൻ പോലും കഴിഞ്ഞെന്ന് വരില്ല.

ഫോൺ കേവലം ഒരു ആഡംബര വസ്തുവായിരുന്നെങ്കിൽ ഇതൊരു ചെറിയ അസൗകര്യം മാത്രമായി തള്ളിക്കളയാമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്നത് സാധാരണ ജീവിതത്തിലേക്കുള്ള പ്രധാന വാതിലാണ്. സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷകൾ, പെൻഷൻ രേഖകൾ, ആശുപത്രി അപ്പോയിന്റ്മെന്റുകൾ, ജോലി അപേക്ഷകൾ, ബാങ്ക് ബാലൻസ് എന്നിവയെല്ലാം ഇന്ന് ഒരു സ്ക്രീനിന് പിന്നിലാണ്. മറ്റൊരാളുടെ ഫോണിനെ ആശ്രയിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക്, ഫോൺ ഉടമ ശ്രദ്ധിക്കാതെ പോകുന്ന പല സമയപരിധികളും (Deadlines) നഷ്ടപ്പെട്ടേക്കാം. ഇതിലുപരി, ഫോൺ എന്നത് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ കൂടി അടയാളമാണ്. ആരോടും ചോദിക്കാതെ സ്വന്തം അമ്മയെ ഒന്ന് വിളിക്കാനും, തന്റെ കൂലി അക്കൗണ്ടിൽ എത്തിയോ എന്ന് നോക്കാനും, ഒരു നഴ്സിന്റെ നമ്പർ കണ്ടെത്താനും, രാത്രിയിൽ പുതിയൊരു തൊഴിൽ വൈദഗ്ധ്യം പഠിക്കാനും, തനിക്ക് അവകാശപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും അത് ഒരു സ്ത്രീയെ സഹായിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് വികസന പഠന രംഗത്തുള്ള ഗവേഷകർ ഫോൺ ഉടമസ്ഥതയെ കേവലം സാങ്കേതികവിദ്യയായിട്ടല്ല, മറിച്ച് വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അളവുകോലായി കാണുന്നത്.

ഫോൺ കൈവശം വെക്കുന്നത് പെൺമക്കൾക്ക്

ഇതിനു പിന്നിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു വലിയ നിയമമോ വിലക്കോ അല്ല ഉള്ളത്. ഫോൺ കൈവശം വെക്കുന്നത് പെൺമക്കൾക്ക് അപകടം വരുത്തിവെക്കുമെന്നോ വീട്ടുജോലികളിൽ നിന്ന് ശ്രദ്ധ തിരിക്കുമെന്നോ കുടുംബങ്ങൾ ഭയപ്പെടുന്നുണ്ടാകാം. ഒരു ഫോൺ മാത്രം വാങ്ങാൻ ശേഷിയുള്ള ഒരു കുടുംബം സ്വാഭാവികമായും അത് ഭാവിയിൽ കുടുംബം പോറ്റേണ്ടവനായ മകന് നൽകുന്നു. ചിലയിടങ്ങളിൽ നെറ്റ്‌വർക്ക് കുറവായിരിക്കും, മറ്റു ചിലയിടങ്ങളിൽ ഡാറ്റാ ചെലവ് ഭക്ഷണച്ചെലവിനോട് മത്സരിക്കുന്ന ഒന്നായിരിക്കും. ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് ശീലമില്ലാത്ത ചില സ്ത്രീകൾക്ക് എന്തെങ്കിലും തെറ്റായി അമർത്തിപ്പോകുമോ എന്ന ഭയവുമുണ്ടാകാം. ഇതിൽ ഒന്നുപോലും ഒറ്റയ്ക്ക് നോക്കുമ്പോൾ ക്രൂരമാണെന്ന് തോന്നില്ല. എന്നാൽ ഇവയെല്ലാം ചേരുമ്പോൾ, പൂട്ടില്ലാതെ തന്നെ പതിയെ അടഞ്ഞുപോകുന്ന ഒരു വാതിലായി അത് മാറുന്നു.

ഇവിടെയൊരു വില്ലനെ തിരയാനാണ് നമുക്ക് താല്പര്യമുണ്ടാവുക. എന്നാൽ, അങ്ങനെയൊരാൾ ഇല്ല എന്നതാണ് വിചിത്രമായ സത്യം. ആകെയുള്ള ഒരു ഫോൺ മകന് നൽകിയ പൂജയുടെ അച്ഛൻ താൻ വിവേകപൂർണ്ണമായ തീരുമാനമാണ് എടുത്തതെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. മുറിയിൽ തന്നെ നിൽക്കുന്ന അമ്മ ചിന്തിക്കുന്നത് മകളുടെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചാണ്. ഒരു വീടിനുള്ളിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ തികച്ചും സ്വാഭാവികമെന്ന് തോന്നുന്ന ഇത്തരം ലക്ഷക്കണക്കിന് തീരുമാനങ്ങൾ കൂടിച്ചേരുമ്പോഴാണ് വലിയൊരു സാമൂഹിക അസമത്വം രൂപപ്പെടുന്നത്.

മൊബൈൽ ഫോണുകൾക്കായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്ന ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങളെല്ലാം കരുതുന്നത് ആവശ്യക്കാരന്റെ കയ്യിൽ തന്നെ ഫോണുണ്ടാകുമെന്നാണ്. എന്നാൽ സ്വന്തമായി ഫോണില്ലാത്തവർ ആ സംവിധാനത്തിന്റെ പോരായ്മകളെക്കുറിച്ച് പരാതിപ്പെടാറില്ല; പകരം, അവർ ആ സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ നിശ്ശബ്ദമായി അപ്രത്യക്ഷരാകുന്നു.

നിങ്ങൾ വളർന്ന വീട്ടിലോ, ഇപ്പോൾ താമസിക്കുന്ന വീട്ടിലോ, ഫോൺ ആരുടേതാണ്? ആരാണ് അത് ചോദിച്ചു വാങ്ങേണ്ടി വരുന്നത്?