2011-ലെ സെൻസസ് ഇന്നും സൗജന്യ റേഷൻ തീരുമാനിക്കുന്നത് എങ്ങനെ? ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ നിയമത്തിലെ പോരായ്മകൾ പരിശോധിക്കാം
ആർക്കാണ് അർഹതയുള്ളതെന്ന പട്ടിക നിശ്ചയിച്ചത് ഒരു കണക്കുകൂട്ടലിലൂടെയാണ്, അല്ലാതെ ഇന്ന് ആരാണ് വിശന്നിരിക്കുന്നത് എന്ന സർവേയിലൂടെയല്ല. കണക്കുകൾ പുതുക്കുകയാണെങ്കിൽ യോഗ്യത നേടുമായിരുന്ന പലരെയും ഇത് പുറത്തുനിർത്തുന്നുവെന്ന് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരും ഭക്ഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകരും വർഷങ്ങളായി വാദിക്കുന്നു. അടുത്ത സെൻസസ് ഒരു പുതിയ അടിസ്ഥാനം നൽകും, ഒപ്പം തർക്കങ്ങൾ വീണ്ടും തുടങ്ങുകയും ചെയ്യും.

Representational Image
ഒരു ഇടവഴിയുടെ അറ്റത്ത് രണ്ട് വീടുകൾ അടുത്തടുത്തായി നിൽക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ വീട്ടിൽ രണ്ട് കുട്ടികളുള്ള വിധവയായ സാവിത്രിയാണ് താമസിക്കുന്നത്. എല്ലാ മാസവും അവൾ ഒരു തുണിസഞ്ചിയും പഴകിയ ഒരു കാർഡുമായി റേഷൻ കടയിലേക്ക് നടന്നുപോകുന്നു, സൗജന്യ ധാന്യങ്ങളുമായി വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു. രണ്ടാമത്തെ വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്നത് അവളുടെ അയൽക്കാരിയായ ഫാത്തിമയാണ്; വാടകയ്ക്ക് ഓട്ടോ ഓടിക്കുന്നയാളാണ് അവളുടെ ഭർത്താവ്, 2015-ലാണ് അവളുടെ മകൾ ജനിച്ചത്. സാവിത്രിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ഫാത്തിമ സമ്പാദിക്കുന്നില്ല. അവളുടെ അടുപ്പിൽ തീ കൂടുതൽ ആളിക്കത്തുന്നുമില്ല. പക്ഷേ അവളുടെ അലമാരയിൽ കാർഡില്ല, മാസാവസാനം ബുദ്ധിമുട്ടാകുമ്പോൾ അവൾ കടക്കാരനിൽ നിന്ന് കടം വാങ്ങുന്നു. ആ രണ്ട് സ്ത്രീകളും ഇതേക്കുറിച്ച് ഒരിക്കലും സംസാരിച്ചിട്ടില്ല. ഒരു പട്ടിക നിലവിലുണ്ടെന്നും, അതിൽ ഒരാൾ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നും അവർ ലളിതമായി മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കുന്നു.
ഫാത്തിമയുടെ മകൾ ജനിക്കുന്നതിനും മുൻപ് നിശ്ചയിച്ച ഒരു സംഖ്യയിൽ നിന്നാണ് ആ പട്ടിക വരുന്നത്. 2013-ലെ ദേശീയ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ നിയമം കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ധാന്യത്തിന് അർഹരായവരുടെ പേരുകൾ പറയുന്നില്ല. അത് ശതമാനക്കണക്കുകളാണ് പറയുന്നത്: ഗ്രാമീണ ജനസംഖ്യയുടെ 75 ശതമാനം വരെയും നഗര ജനസംഖ്യയുടെ 50 ശതമാനം വരെയും. 2011-ലെ സെൻസസിൽ എണ്ണപ്പെട്ട ജനസംഖ്യയിലാണ് ഈ ശതമാനക്കണക്കുകൾ പ്രയോഗിക്കുന്നത്; അതായത് 2015-ൽ ജനിച്ച ഒരു കുട്ടി, അവളുടെ ജനനത്തിന് നാല് വർഷം മുൻപ് നടത്തിയ ഒരു കണക്കുകൂട്ടലിന് അദൃശ്യയാണ്. ആരെയാണ് എണ്ണേണ്ടതെന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നതിനുള്ള വൃത്തിയുള്ളതും ചിട്ടയുള്ളതുമായ ഒരു രീതിയാണിത്; ആ വൃത്തി തന്നെയാണ് ഇതിനെ പരിശോധനാവിധേയമാക്കേണ്ടതാക്കുന്നതും.
ആദ്യമായി, ഇത് നൽകുന്ന സേവനത്തിന്റെ വ്യാപ്തി നോക്കാം. ഈ നിയമപ്രകാരം, രാജ്യവ്യാപകമായ റേഷൻ കടകളുടെ ശൃംഖലയായ പൊതുവിതരണ സമ്പ്രദായത്തിലൂടെ ഏകദേശം 81.35 കോടി ആളുകൾക്ക് ധാന്യങ്ങൾ ലഭിക്കും. അത് യൂറോപ്പിലെ മുഴുവൻ ജനസംഖ്യയേക്കാൾ കൂടുതലാണ്. 2022 അവസാനം വരെ കുടുംബങ്ങൾ ഒരു ചെറിയ തുക നൽകിയിരുന്നു: അരിക്ക് കിലോയ്ക്ക് 3 രൂപ, ഗോതമ്പിന് 2 രൂപ, തിന പോലുള്ള പരുക്കൻ ധാന്യങ്ങൾക്ക് 1 രൂപ. 2022 ഡിസംബർ 23-ന് ധാന്യങ്ങൾ സൗജന്യമായി നൽകാൻ മന്ത്രിസഭ തീരുമാനിച്ചു. മുൻഗണനാ കുടുംബത്തിലെ ഓരോ വ്യക്തിക്കും 5 കിലോ വീതവും, അന്ത്യോദയ പദ്ധതിക്ക് കീഴിലുള്ള ഏറ്റവും ദരിദ്ര കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഒരു കുടുംബത്തിന് 35 കിലോ വീതവും ലഭിക്കുന്നു. അനുബന്ധ ഭക്ഷ്യപദ്ധതികൾ കൂടി ചേരുമ്പോൾ സർക്കാരിന് പ്രതിവർഷം 2 ലക്ഷം കോടി രൂപയിലധികമാണ് ഇതിന്റെ ചെലവ്. ലക്ഷ്യം വ്യക്തമാണ്. വിശപ്പും പോഷകാഹാരക്കുറവും ഇപ്പോഴും യാഥാർത്ഥ്യമാണ്; കുട്ടികളിലെ വളർച്ചാമുരടിപ്പ് കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് ഇപ്പോഴും ശരിയായ ഭക്ഷണം ആവശ്യത്തിന് ലഭിക്കുന്നില്ല. വിലകുറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങൾ ഒരു കുടുംബത്തിന് ഒരു താങ്ങാണ് നൽകുന്നത്. കുടുംബം പോറ്റുന്നയാൾക്ക് അസുഖം വരുമ്പോഴോ ജോലി ഇല്ലാതാകുമ്പോഴോ വയറിന് കാത്തിരിക്കേണ്ടി വരുന്നില്ല.
ഏതൊരു സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനേക്കാളും നന്നായി സാവിത്രിക്ക് ഇതറിയാം. ബജറ്റുകളിൽ കാണാത്ത മറ്റൊന്ന് കൂടി അവൾക്കറിയാം. ധാന്യങ്ങൾക്കായി പണം ചെലവഴിക്കേണ്ടി വരാത്ത ഒരു കുടുംബത്തിന് പരിപ്പിനോ പച്ചക്കറികൾക്കോ സ്കൂൾ പുസ്തകങ്ങൾക്കോ മരുന്നിനോ വേണ്ടി അല്പം കൂടി പണം ചെലവഴിക്കാൻ കഴിയും. ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ എന്നത് വയറിനെക്കുറിച്ച് മാത്രമല്ല. ജീവിതത്തിന്റെ ബാക്കി കാര്യങ്ങൾക്കായി അത് കുറച്ച് രൂപ സ്വതന്ത്രമാക്കുന്നു; കഷ്ടിച്ച് ജീവിതം തള്ളിനീക്കുന്ന ഒരു വീട്ടിൽ, ജൂൺ മാസത്തിൽ ഒരു കുട്ടിയുടെ നോട്ടുബുക്ക് വാങ്ങണോ വേണ്ടയോ എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് ആ ഏതാനും രൂപയായിരിക്കും.
ഇനി ആ സൂത്രവാക്യത്തിലേക്ക് മടങ്ങാം. ആർക്കാണ് അർഹതയുള്ളതെന്ന പട്ടിക നിശ്ചയിച്ചത് ഒരു കണക്കുകൂട്ടലിലൂടെയാണ്, അല്ലാതെ ഇന്ന് ആരാണ് വിശന്നിരിക്കുന്നത് എന്ന സർവേയിലൂടെയല്ല. കണക്കുകൾ പുതുക്കുകയാണെങ്കിൽ യോഗ്യത നേടുമായിരുന്ന പലരെയും ഇത് പുറത്തുനിർത്തുന്നുവെന്ന് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരും ഭക്ഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകരും വർഷങ്ങളായി വാദിക്കുന്നു. അടുത്ത സെൻസസ് ഒരു പുതിയ അടിസ്ഥാനം നൽകും, ഒപ്പം തർക്കങ്ങൾ വീണ്ടും തുടങ്ങുകയും ചെയ്യും. ഇതൊരു പ്രധാന വിഷയമാണ്, കാരണം ഒരു റേഷൻ കാർഡ് എന്നത് ഒരു പ്രവേശന ടിക്കറ്റാണ്. പട്ടികയിലില്ലാത്ത ഒരു കുടുംബം തൊട്ടടുത്ത വീട്ടിലെ പട്ടികയിലുള്ള കുടുംബത്തെപ്പോലെ തന്നെ ദരിദ്രമായിരിക്കാം. പഴയൊരു കണക്കെടുപ്പ് മൂലമോ, നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു രേഖ മൂലമോ, ഒരു ക്ലർക്കിന്റെ പിഴവ് മൂലമോ അത് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടിരിക്കാം; പേര് ചേർക്കാൻ മാസങ്ങൾ എടുത്തേക്കാം, ആ സമയത്തൊന്നും വിശപ്പ് നിൽക്കുന്നില്ല.
ഈ പോരായ്മകൾക്കൊപ്പം യഥാർത്ഥ നേട്ടങ്ങളുമുണ്ട്. പല റേഷൻ കടകളും ഇപ്പോൾ ഇലക്ട്രോണിക് മെഷീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്; ‘ഒരു രാജ്യം ഒരു റേഷൻ കാർഡ്’ (One Nation One Ration Card) സംവിധാനം വഴി ഒരു കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളിക്ക് കാർഡ് എടുത്ത സംസ്ഥാനത്തല്ലാതെ മറ്റൊരു സംസ്ഥാനത്തും തന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ വിഹിതം വാങ്ങാൻ സാധിക്കുന്നു. ജോലിക്കായി നാടുവിടുന്ന ആളുകൾക്ക് അതൊരു നിശ്ശബ്ദ സ്വാതന്ത്ര്യമാണ്. റേഷൻ ധാന്യങ്ങൾ പൊതുവിപണിയിലേക്ക് ചോർന്നുപോകുന്ന പഴയ പ്രശ്നം പൂർണ്ണമായി അവസാനിപ്പിക്കാനായില്ലെങ്കിലും കുറയ്ക്കാൻ സാങ്കേതികവിദ്യ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, വിരലടയാളം ഒത്തുപോകാതെ വരുമ്പോൾ മെഷീനുകൾ പരാജയപ്പെടുകയും, അർഹതയുണ്ടായിട്ടും ഒരു കുടുംബത്തിന് കൗണ്ടറിൽ നിന്ന് വെറുംകൈയോടെ മടങ്ങേണ്ടി വരികയും ചെയ്യാം.
ഈ സംവിധാനത്തിൽ ആരും ഫാത്തിമയെ മനഃപൂർവ്വം ഒഴിവാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നില്ല. 2011-ലെ കണക്കെടുപ്പിന് അവളുടെ മകളെ കാണാൻ കഴിയില്ല എന്നുമാത്രം. പൊതുഭരണം ആശ്രയിക്കുന്നത് നിശ്ചലചിത്രങ്ങളെയാണ്; അവ ഉയർത്തുന്ന ചോദ്യം അപൂർവ്വമായേ അവയെടുത്ത ആളുകളോടുള്ള തർക്കമാകാറുള്ളൂ. രാജ്യം മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് ആ ചിത്രം വേഗത്തിൽ പുതുക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രധാനം.
ഓരോ മാസത്തെയും അവസാന ദിവസം, സാവിത്രി തന്റെ ധാന്യസഞ്ചിയും ചുമന്ന് ഫാത്തിമയുടെ വാതിലിന് മുന്നിലൂടെ നടന്നുപോകുന്നു, തലയുയർത്തി നോക്കാതെ.
നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം അയൽപക്കത്ത് ആരൊക്കെയായിരിക്കാം വിശന്നിരിക്കുന്നതും എന്നാൽ ഒരു പട്ടികയിലും ഇല്ലാത്തതും?