സ്നേഹം ഒരിക്കലും പിടിച്ചുവെക്കരുത്, അത് പ്രകടിപ്പിക്കണം, അതൊരു കല

ഒരിക്കൽ ഒരു വിദ്യാർത്ഥി തന്റെ ഗുരുവിനോട് ചോദിച്ചു, “നമുക്ക് ഒരാളെ ഏറ്റവും മികച്ച രീതിയിൽ എങ്ങനെ സ്നേഹിക്കാൻ കഴിയും?” ഗുരു അതിന് ഉടൻ മറുപടി നൽകിയില്ല. പകരം, ദൈവം ഒരു ദരിദ്രനായ മനുഷ്യന് നൽകിയ അസാധാരണമായ ഒരു സമ്മാനത്തിന്റെ കഥ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ ആ മനുഷ്യൻ മനോഹരമായ ഒരു കൊട്ടാരത്തിലാണ് ഉണർന്നത്. അവിടെ അതിമനോഹരമായ മുറികൾ, മികച്ച വസ്ത്രങ്ങൾ, സ്വാദിഷ്ടമായ ഭക്ഷണം, കുതിരകൾ, വേലക്കാർ, കൂടാതെ എത്ര ചെലവഴിച്ചാലും തീരാത്തത്ര പണവും ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ഒരു നിബന്ധനയുണ്ടായിരുന്നു. ദൈവം അവനോട് പറഞ്ഞു, “ഇതെല്ലാം ഏഴ് ദിവസത്തേക്ക് നിന്റേതായിരിക്കും. എട്ടാം ദിവസം പ്രഭാതത്തിൽ ഇതെല്ലാം അപ്രത്യക്ഷമാകും.” ആ മനുഷ്യൻ ആ സമ്മാനം സ്വീകരിച്ചു. അവൻ പൂന്തോട്ടങ്ങളിലൂടെ നടന്നു, മികച്ച ഭക്ഷണങ്ങൾ രുചിച്ചു, ഇതുവരെ അനുഭവിച്ചിട്ടില്ലാത്ത സുഖസൗകര്യങ്ങൾ ആസ്വദിച്ചു. ഏഴാം രാത്രി അവസാനിച്ചപ്പോൾ കൊട്ടാരം അപ്രത്യക്ഷമായി. അവൻ വീണ്ടും ദരിദ്രനായി. അവൻ ദുഃഖിതനാണോ എന്ന് ദൈവം ചോദിച്ചു. ആ മനുഷ്യൻ പുഞ്ചിരിച്ചു. “ഞാൻ എന്തിനാണ് വിഷമിക്കുന്നത്? ഇവയൊന്നും എന്നേക്കും നിലനിൽക്കില്ല എന്ന് എനിക്ക് അറിയാമായിരുന്നു. ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ ഞാൻ അവ ആസ്വദിച്ചു. ഇപ്പോൾ അവ പോയി.”

ഗുരു തന്റെ വിദ്യാർത്ഥിയെ നോക്കി. “ആരെങ്കിലും നിനക്ക് ഒരു കുറച്ച് നേരത്തേക്ക് കളിക്കാൻ മനോഹരമായ ഒരു കളിപ്പാട്ടം തരുന്നു എന്ന് കരുതുക. അത് തിരികെ നൽകേണ്ടി വരുമെന്നതുകൊണ്ട് നീ കളിക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുമോ?” വിദ്യാർത്ഥി തലയാട്ടി ‘ഇല്ല’ എന്ന് പറഞ്ഞു. “അത് എന്നേക്കും നിന്റേതല്ല എന്നതുകൊണ്ട് നീ അത് എറിഞ്ഞു ഉടയ്ക്കുമോ?” വിദ്യാർത്ഥി വീണ്ടും ‘ഇല്ല’ എന്ന് പറഞ്ഞു. “പിന്നെ എന്തുകൊണ്ടാണ്,” ഗുരു ചോദിച്ചു, “നമ്മൾ സ്നേഹിക്കുന്ന മനുഷ്യർ നമ്മൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്ര കാലം, നമ്മൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് പോലെ തന്നെ നമ്മോടൊപ്പം ഉണ്ടാകണമെന്ന് നമ്മൾ ചിന്തിക്കുന്നത്?”

ആ ചോദ്യം നമ്മൾ അപൂർവ്വമായി മാത്രം ചിന്തിക്കുന്ന നമ്മിലെ ഒരു ഭാഗത്തേക്ക് വിരൽചൂണ്ടുന്നു. നമ്മൾ ഒരാളെ സ്നേഹിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു, എന്നാൽ പലപ്പോഴും ആ സ്നേഹത്തിന് ഉള്ളിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു നിശബ്ദമായ ആവശ്യമുണ്ട്. എന്റെ അടുത്ത് തന്നെ നിൽക്കുക. ഞാൻ ചിന്തിക്കുന്നത് പോലെ ചിന്തിക്കുക. ഒരിക്കലും മാറരുത്. ഒരിക്കലും എന്നെ വിട്ടുപോകരുത്. എനിക്ക് പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്ന് എന്നെ തോന്നിപ്പിക്കുക. നമ്മൾ ഈ വാക്കുകൾ ഉറക്കെ പറഞ്ഞില്ലെങ്കിലും, മറ്റൊരാൾക്ക് അത് നിറവേറ്റാൻ കഴിയാതെ വരുമ്പോൾ നിരാശ ആരംഭിക്കുന്നു. ഒരു കുട്ടി വളരുമ്പോൾ സ്വാതന്ത്ര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഒരു സുഹൃത്തിന് വ്യത്യസ്ത താത്പര്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ഒരു പങ്കാളിക്ക് കുറച്ച് സമയം തനിച്ചിരിക്കേണ്ടി വരുന്നു. പെട്ടെന്ന്, നമ്മൾ കുറച്ചുകൂടി കുറഞ്ഞ അളവിലാണ് സ്നേഹിക്കപ്പെടുന്നത് എന്ന് നമുക്ക് തോന്നുന്നു. എന്നാൽ അവരുടെ സ്നേഹം കുറഞ്ഞുപോയതാണോ, അതോ നമ്മൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രീതിയിൽ മാത്രം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നതാണ് സ്നേഹം എന്ന് നമ്മൾ തെറ്റിദ്ധരിച്ചതാണോ?

ഒരു അമ്മ തന്റെ മകളെ സൈക്കിൾ ഓടിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്ന കാര്യം ചിന്തിക്കുക. ആദ്യം, അമ്മ സീറ്റിൽ ബലമായി പിടിക്കുന്നു. വീഴുമോ എന്ന് ഭയന്ന് കുട്ടി പെഡൽ ചവിട്ടുന്നു. പിന്നീട് അമ്മ പിടി അയക്കുന്നു. സൈക്കിൾ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു, മകൾ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഓടിച്ചു പോകുന്നു. അമ്മയ്ക്ക് അഭിമാനം തോന്നുന്നു, എന്നാൽ അതിനോടൊപ്പം ഉള്ളിൽ ചെറിയൊരു സങ്കടവും തോന്നുന്നു. ഒരിക്കൽ തന്റെ കൈകളിൽ പിടിച്ചിരുന്ന ആ ചെറിയ കൈകൾ ഇപ്പോൾ തനിയെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ പഠിക്കുകയാണ്. അമ്മ ആ സൈക്കിളിലെ പിടി ഒരിക്കലും വിട്ടില്ലെങ്കിൽ, ആ കുട്ടി ഒരിക്കലും സൈക്കിൾ ഓടിക്കാൻ പഠിക്കില്ല. ചിലപ്പോൾ സ്നേഹം നമ്മളോട് സംരക്ഷിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ മറ്റ് ചിലപ്പോൾ, ആ പിടി അയക്കാൻ തക്കവണ്ണം മറ്റൊരാളെ വിശ്വസിക്കാൻ അത് നമ്മളോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

എങ്കിലും ഏഴ് ദിവസത്തെ കൊട്ടാരത്തിന്റെ കഥയിൽ പ്രയാസകരമായ ഒരു ചോദ്യമുണ്ട്. വിലപ്പെട്ട എന്തെങ്കിലും നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ ഒരു വ്യക്തിക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ പുഞ്ചിരിക്കാൻ കഴിയുമോ? ധനം നഷ്ടപ്പെടുന്നതും നമ്മൾ സ്നേഹിക്കുന്ന ഒരാളെ നഷ്ടപ്പെടുന്നതും ഒരുപോലെയല്ല. കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കിയത് കൊണ്ടുമാത്രം ദുഃഖം എപ്പോഴും ഇല്ലാതാകണമെന്നില്ല. ഒരു കുഞ്ഞിനെ നഷ്ടപ്പെട്ട മാതാപിതാക്കൾക്ക് ഒന്നും എന്നേക്കും നിലനിൽക്കില്ല എന്ന് പറഞ്ഞ് മാത്രം സമാധാനിക്കാൻ കഴിയില്ല. തങ്ങൾ വിശ്വസിച്ച ഒരാളാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒരു വ്യക്തിക്ക് അതിൽ നിന്ന് മുക്തി നേടാൻ വർഷങ്ങൾ വേണ്ടിവന്നേക്കാം. ജീവിതം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുമെന്ന അറിവ് വേദനാജനകമായ ആ അവസ്ഥയെ ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല. ഒരുപക്ഷേ ആ പാവപ്പെട്ട മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധി ഉപദേശം അവൻ ഒന്നും അനുഭവിച്ചില്ല എന്നതല്ല, മറിച്ച് അവൻ തന്റെ ഏഴ് ദിവസങ്ങൾ എട്ടാം ദിവസത്തെ ഓർത്ത് വിഷമിച്ചു കളഞ്ഞില്ല എന്നതാണ്.

ഒരു കാര്യം അവസാനിച്ചേക്കാം എന്ന് അംഗീകരിക്കുന്നതും, അത് അവസാനിക്കുമെന്നതുകൊണ്ട് അതിനോട് അനാസ്ഥ കാണിക്കുന്നതും തമ്മിൽ മറ്റൊരു വ്യത്യാസമുണ്ട്. ഒരു സൗഹൃദം എന്നേക്കും നിലനിൽക്കില്ല എന്നത് അത് നിലനിൽക്കുന്ന സമയത്ത് ആത്മാർത്ഥതയുള്ളവരായിരിക്കാനുള്ള കാരണമാണ്, അല്ലാതെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽ നിന്ന് ഓടിയൊളിക്കാനുള്ള കാരണമായി മാറരുത്. നമ്മുടെ മാതാപിതാക്കളോടൊപ്പമുള്ള സമയം പരിമിതമാണെങ്കിൽ, അത് അവരെ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കാനുള്ള കാരണമാണ്, അല്ലാതെ അവരെ സ്നേഹിക്കാൻ ഭയപ്പെടാനുള്ളതല്ല. മനുഷ്യർ നമ്മൾ സ്വന്തമാക്കേണ്ട വസ്തുക്കളല്ല എന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നത് അവരോടുള്ള നമ്മുടെ ഉത്തരവാദിത്തം കുറയ്ക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് അത് ആ ഉത്തരവാദിത്തത്തെ കൂടുതൽ ആത്മാർത്ഥതയുള്ളതാക്കുന്നു.

ഒരുപക്ഷേ നമ്മുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഭയം മറ്റൊരു വ്യക്തിയെ നഷ്ടപ്പെടും എന്നതല്ലായിരിക്കാം. അവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിന് ചുറ്റും നമ്മൾ നിർമ്മിച്ചെടുത്ത നമ്മിലെ തന്നെ ആ ഭാഗം നഷ്ടപ്പെടുമോ എന്നതായിരിക്കാം. ഈ വ്യക്തി ഇനി എന്റെ കൂടെയില്ലെങ്കിൽ ഞാൻ ആരായിരിക്കും? ആരാണ് എന്റെ കഥകൾ കേൾക്കുക? എന്നെക്കുറിച്ചുള്ള ചെറിയ കാര്യങ്ങൾ ആരാണ് ഓർത്തുവെക്കുക? ഇങ്ങനെയുള്ള ചോദ്യങ്ങളാണ് സ്നേഹം ചിലപ്പോൾ നിയന്ത്രണമായി മാറുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ആ വ്യക്തിയില്ലാതെ നമ്മളെത്തന്നെ അഭിമുഖീകരിക്കാൻ ഭയപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടാണ് നമ്മൾ മറ്റൊരാളെ നമ്മളോടൊപ്പം സ്ഥിരമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഏത് മാറ്റത്തിൽ നിന്നും നമ്മെ സംരക്ഷിക്കാമെന്ന് ഒരു മനുഷ്യനും വാഗ്ദാനം നൽകാൻ കഴിയില്ല. ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധങ്ങളിൽ പോലും രണ്ട് വ്യക്തിഗത ജീവിതങ്ങൾക്ക് ഇടമുണ്ടായിരിക്കണം.

വിദ്യാർത്ഥി കുറച്ചുനേരം നിശബ്ദനായിരുന്നു. അതിനുശേഷം അവൻ ചോദിച്ചു, “അപ്പോൾ അവരെ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ വേദനിക്കതിരിക്കാൻ ഞാൻ ആളുകളെ കുറച്ചുമാത്രം സ്നേഹിച്ചാൽ മതിയെന്നാണോ?” ഗുരു മറുപടി നൽകി, “അല്ല. അവരെ നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ഭയം അവരെ നന്നായി സ്നേഹിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് നിന്നെ തടയരുത് എന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം.”

ഒരു ചെറിയ ചോദ്യത്തിൽ നിന്ന് ഒരുപക്ഷേ നമുക്ക് തുടങ്ങാം. ഇന്ന് നമ്മൾ സ്നേഹിക്കുന്ന ഒരാളെ കാണുമ്പോൾ, നമ്മൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആ വ്യക്തിയെത്തന്നെയാണോ കാണുന്നത്, അതോ അവരെക്കുറിച്ച് നമ്മൾ മനസ്സിൽ ഉണ്ടാക്കിവെച്ച ചിത്രത്തിന് അനുയോജ്യരായാണോ അവർ ഇപ്പോഴും നിൽക്കുന്നത് എന്ന് നിശബ്ദമായി പരിശോധിക്കുകയാണോ ചെയ്യുന്നത്? ഓരോ നിമിഷവും അടുത്ത നിമിഷത്തെ ഉറപ്പുനൽകണമെന്ന് വാശിപിടിക്കുന്നത് നിർത്തുമ്പോൾ സ്നേഹം കൂടുതൽ മൃദുലമാകുന്നത് നമുക്ക് കാണാൻ സാധിക്കും.

ആ പാവപ്പെട്ട മനുഷ്യന് കൊട്ടാരത്തിൽ ഏഴ് ദിവസങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. മറ്റൊരാളോടൊപ്പം നമുക്ക് എത്ര ദിവസങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് നമുക്കറിയില്ല. ആ അനിശ്ചിതത്വം നമ്മെ ഭയപ്പെടുത്തേണ്ടതില്ല. അതിൽ പൂർണ്ണമായി ലയിച്ചു ജീവിക്കാൻ അത് നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കും.

നമ്മൾ സ്നേഹിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് എന്നേക്കും നമ്മുടെ ഒപ്പം നിൽക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് അറിഞ്ഞാൽ, നമ്മൾ നമ്മുടെ സമയം അവരെ നിർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നതിലാണോ ചെലവഴിക്കുക, അതോ അവർ ഇവിടെയുള്ളപ്പോൾ അവരെ എങ്ങനെ സ്നേഹിക്കണമെന്ന് പഠിക്കുന്നതിലാണോ?