നിങ്ങളുടെ വീടിനു മുന്നിലെ തെരുവുവിളക്ക് കേടായാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ നന്നാക്കേണ്ടത് ആര്?

ഒരു ദിവസം രാത്രി നിങ്ങളുടെ വീടിനു മുന്നിലെ തെരുവുവിളക്ക് അണയുന്നു. അടുത്ത ദിവസവും അത് കത്തുന്നില്ല. മൂന്നാമത്തെ ദിവസമാകുമ്പോഴേക്കും ഓരോ വർഷവും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഇന്ത്യക്കാർ പറയുന്ന അതേ വാചകം ആ വീട്ടിൽ നിന്നാരെങ്കിലും പറയും:”ആരെങ്കിലും സർക്കാരിനോട് പരാതിപ്പെടണം.”എന്നാൽ ഏത് സർക്കാരിനോട്?

ആ തെരുവുവിളക്കിന് മുകളിലായി മൂന്ന് തലത്തിലുള്ള ഭരണസംവിധാനങ്ങളുണ്ട്: ഡൽഹിയിലെ കേന്ദ്ര സർക്കാർ, സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനത്തിരിക്കുന്ന സംസ്ഥാന സർക്കാർ, കൂടാതെ അതേ തെരുവിൽ നിന്ന് അധികം അകലെയല്ലാതെ ഒരു ചെറിയ ഓഫീസിലിരിക്കുന്ന, അധികമാരും പരാമർശിക്കാത്ത മറ്റൊരു തലം.ആ മൂന്നാമത്തെ തലത്തിന് ഒരു പേരുണ്ട്. പട്ടണത്തിന്റെ വലുപ്പത്തിനനുസരിച്ച് അതിനെ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ, മുനിസിപ്പാലിറ്റി (നഗരസഭ) അല്ലെങ്കിൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

പ്രധാനമന്ത്രിയോ മുഖ്യമന്ത്രിയോ അല്ല

പ്രധാനമന്ത്രിയോ മുഖ്യമന്ത്രിയോ അല്ല, നിങ്ങളുടെ വീട്ടുപടിക്കലെ തെരുവുവിളക്കിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇവർക്കാണ്.ഇതൊരു യാദൃശ്ചികതയല്ല. 1992-ൽ പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയ 74-ാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിയാണ് ഇന്ത്യയിലെ നഗര തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഭരണഘടനയിൽ സ്ഥിരവും സുരക്ഷിതവുമായ സ്ഥാനം ആദ്യമായി നൽകിയത്. അതിനുമുമ്പ്, സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്ക് തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടത്തിനനുസരിച്ച് നഗര ഭരണസമിതികളെ മാറ്റാനോ പിരിച്ചുവിടാനോ പോലും സാധിക്കുമായിരുന്നു. എന്നാൽ 1992-ന് ശേഷം, സ്വതന്ത്ര സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ വഴി നിശ്ചിത കാലാവധിയോടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ഉറപ്പാക്കപ്പെട്ടു.

ഭരണഘടനയുടെ പന്ത്രണ്ടാം ഷെഡ്യൂൾ പ്രകാരം

കൂടാതെ, ഭരണഘടനയുടെ പന്ത്രണ്ടാം ഷെഡ്യൂൾ പ്രകാരം ഒരു നഗരസഭ ചെയ്യേണ്ട 18 ചുമതലകൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു: റോഡുകൾ, കുടിവെള്ള വിതരണം, തെരുവ് വിളക്കുകൾ, മാലിന്യ സംസ്കരണം, പൊതുജനാരോഗ്യം, ചേരി നവീകരണം, പാർക്കുകൾ, അഗ്നിശമന സേവനങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ നീളുന്നു ആ പട്ടിക.അതുകൊണ്ട്, അടുത്ത തവണ തെരുവുവിളക്ക് കത്താതിരിക്കുമ്പോഴോ, റോഡുകൾ തകർന്നു കിടക്കുമ്പോഴോ, മാലിന്യം കുന്നുകൂടുമ്പോഴോ ഓർക്കുക—അതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഓഫീസ് ഒരു ദേശീയ വാർത്തയ്ക്കപ്പുറത്തല്ല, മറിച്ച് നിങ്ങളുടെ തൊട്ടടുത്ത ഫോൺവിളിയുടെ ദൂരത്ത് മാത്രമാണ്.

ഇനി ഇതിലെ സങ്കീർണ്ണമായ മറ്റൊരു ചോദ്യം: നമ്മുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ഇത്രയധികം കാര്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരവാദികളായ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഇവ കൃത്യമായി നിർവഹിക്കാനുള്ള സാമ്പത്തിക ശേഷിയുണ്ടോ?റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ (RBI) വർഷം തോറും ഇത് പഠനവിധേയമാക്കുന്നുണ്ട്. ആ കണക്കുകൾ അത്ര ആശ്വാസകരമല്ല. ഇന്ത്യയിലുടനീളമുള്ള മുനിസിപ്പൽ സ്ഥാപനങ്ങൾ അവരുടെ വരുമാനത്തിന്റെ 60 മുതൽ 64 ശതമാനം വരെ മാത്രമേ സ്വന്തമായി കണ്ടെത്തുന്നുള്ളൂ (പ്രധാനമായും കെട്ടിട നികുതിയിലൂടെയും ചെറിയ ഫീസുകളിലൂടെയും). ബാക്കി വരുന്ന 36 മുതൽ 40 ശതമാനത്തോളം പണം സംസ്ഥാന-കേന്ദ്ര സർക്കാരുകളുടെ ഗ്രാന്റുകളെ ആശ്രയിച്ചാണ് ഇരിക്കുന്നത്. സ്വിറ്റ്‌സർലൻഡ്, ഐസ്‌ലാൻഡ്, ഓസ്‌ട്രേലിയ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങൾ സ്വന്തം വരുമാനത്തിന്റെ 80 ശതമാനത്തിലധികം സ്വയം കണ്ടെത്തുമ്പോഴാണ് ഈ അന്തരം.

ഇന്ത്യയിലെ നഗരസഭകൾ രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തം ജിഡിപിയുടെ (GDP) ഒരു ശതമാനത്തിൽ താഴെ മാത്രമാണ് ചെലവഴിക്കുന്നത്. നമ്മുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തോട് ഏറ്റവും അടുത്തുനിൽക്കുന്ന ഒരു ഭരണകൂടത്തെ സംബന്ധിച്ച് ഇത് വളരെ ചെറിയൊരു വിഹിതമാണ്.സാധാരണ ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഒരു നഗരസഭ സംസ്ഥാനത്തോടോ കേന്ദ്രത്തോടോ ഫണ്ടിനായി യാചിക്കുന്നത്, സ്വന്തമായി വരുമാനമില്ലാതെ എല്ലാ മാസവും ബന്ധുക്കളുടെ കാശിനായി കാത്തിരിക്കുന്ന ഒരു കുടുംബം പോലെയാണ്. മുന്നോട്ട് പോകാം, പക്ഷേ എന്ത് ആദ്യം ചെയ്യണം—തെരുവുവിളക്ക് നന്നാക്കണോ, ഓട വൃത്തിയാക്കണോ, പാർക്ക് നന്നാക്കണോ—എന്ന് സ്വതന്ത്രമായി തീരുമാനിക്കാനുള്ള അധികാരം അവിടെ കുറയുന്നു.ഈ അക്കങ്ങൾക്കിടയിൽ അധികമാരും ശ്രദ്ധിക്കാത്ത മറ്റൊരു ചരിത്രമുണ്ട്.

74-ാം ഭേദഗതി തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ഉറപ്പാക്കുക മാത്രമല്ല ചെയ്തത്; ആകെ സീറ്റുകളുടെ മൂന്നിലൊന്ന് (1/3) സ്ത്രീകൾക്കായി സംവരണം ചെയ്യാനും, ജനസംഖ്യാനുപാതികമായി പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പ്രാതിനിധ്യം നൽകാനും വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു. പതിനായിരക്കണക്കിന് നഗരങ്ങളിലും പട്ടണങ്ങളിലും, തെരുവുവിളക്കുകളെയും കുടിവെള്ള പൈപ്പുകളെയും ഡ്രെയിനേജുകളെയും കുറിച്ചുള്ള തീരുമാനങ്ങളെടുക്കുന്ന മേശയ്ക്ക് ചുറ്റും ഇരിക്കുന്നത് ആരെന്ന യാഥാർത്ഥ്യത്തെ ഇത് നിശബ്ദമായി മാറ്റിമറിച്ചു.എല്ലാ പൗരപ്രശ്നങ്ങളും പണത്തിന്റെ അഭാവം കൊണ്ടു മാത്രമാണെന്നോ, ഉള്ള വിഭവങ്ങൾ എല്ലാ നഗരസഭകളും ഒരുപോലെ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്നോ ഇതിനർത്ഥമില്ല.

പരിമിതമായ ഫണ്ട് കാര്യക്ഷമമായി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ

ചിലർ പരിമിതമായ ഫണ്ട് കാര്യക്ഷമമായി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, മറ്റു ചിലർ അതിൽ പരാജയപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഒരു തെരുവുവിളക്ക് കെട്ടുപോകുമ്പോൾ വ്യവസ്ഥിതിയെയും “സർക്കാരിനെയും” മൊത്തമായി പഴിചാരുന്നത്, യഥാർത്ഥ ഉത്തരവാദിത്തം എവിടെയാണെന്നും എന്താണ് അവരുടെ പരിമിതികളെന്നും മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ നിന്നുള്ള വഴിതിരിച്ചുവിടലാകും.ഭരണഘടനയുടെ പന്ത്രണ്ടാം ഷെഡ്യൂളിലെ പതിനെട്ട് ഇനങ്ങളും ഒരു സാധാരണ പൗരൻ മനഃപാഠമാക്കേണ്ടതില്ല. എന്നാൽ പ്രധാനമന്ത്രിയോ മുഖ്യമന്ത്രിയോ അല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ സ്വന്തം മുനിസിപ്പാലിറ്റിയാണ് നാം ആദ്യം മുട്ടേണ്ട വാതിൽ എന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത് പ്രായോഗികമായ വലിയൊരു മാറ്റമുണ്ടാക്കും.

പരാതി എങ്ങോട്ടാണ് അയക്കേണ്ടതെന്ന ബോധം അതുണ്ടാക്കും; തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വരുമ്പോൾ ഏത് വാർഡ് കൗൺസിലറോട്/മെമ്പറോട് ചോദ്യം ചോദിക്കണമെന്ന് അത് വ്യക്തമാക്കും; ആരെയാണ് ന്യായമായും പ്രതിക്കൂട്ടിൽ നിർത്തേണ്ടതെന്ന് അത് കാട്ടിത്തരും.അടുത്ത തവണ വഴിയിലെ അണഞ്ഞുപോയ തെരുവുവിളക്കിനരികിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ, “സർക്കാർ എന്തുകൊണ്ട് ഇത് നന്നാക്കുന്നില്ല” എന്നതിന് പകരം കുറച്ചുകൂടി പ്രായോഗികമായ മറ്റൊരു ചോദ്യം ചോദിക്കാം:”ഈ തെരുവിൽ, കൃത്യമായി ഇതേ തെരുവുവിളക്ക് നന്നാക്കാൻ നമ്മൾ തിരഞ്ഞെടുത്തയച്ച ആ ജനപ്രതിനിധി ആരാണ്?