ഒരു അമ്മ ഒരിക്കലും മറക്കാത്ത വാക്കുകൾ: ഒരുനാൾ നമ്മൾ ഖേദിച്ചേക്കും
സന്തോഷ് നായരുടെ 'നിശബ്ദതയുടെ ഉള്ളിൽ നിന്ന്' എന്ന ഇന്നത്തെ കോളത്തിൽ, അക്ഷമയോ ദേഷ്യമോ അസ്വസ്ഥതയോ കാരണം നമ്മൾ ചിലപ്പോഴൊക്കെ നമ്മുടെ അമ്മമാരോട് പറഞ്ഞുപോകുന്ന വാക്കുകളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നു. സാധാരണ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കരുതൽ, നിശബ്ദത നമ്മെ അവരിൽ നിന്ന് അകറ്റുന്നതിന് മുമ്പ് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ എന്ന് മൂന്ന് പരിചിതമായ വാക്യങ്ങളിലൂടെ ചോദിക്കുന്നു.

Representational Image
ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ ജോലിക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ അമ്മ അടുക്കളയിൽ നിന്ന് വിളിച്ചു ചോദിച്ചു, “നീ എന്തെങ്കിലും കഴിച്ചോ?” അവൻ വൈകിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. “അമ്മേ, എനിക്ക് എത്ര പ്രാവശ്യം പറഞ്ഞു തരേണ്ടി വരും? എനിക്ക് എന്നെ നോക്കാൻ അറിയാം.” അമ്മ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. അവൻ ബാഗുമെടുത്ത് ഇറങ്ങി. വൈകുന്നേരം തിരികെയെത്തിയ അവൻ ഡൈനിംഗ് ടേബിളിൽ പാത്രം മൂടിവെച്ചിരിക്കുന്നത് കണ്ടു. അതിനടുത്തായി ഒരു ചെറിയ കുറിപ്പുണ്ടായിരുന്നു: “തണുക്കുന്നതിന് മുൻപ് കഴിക്കുക.” അവൻ പുഞ്ചിരിച്ചുവെങ്കിലും, എന്തോ ഒന്ന് അവന്റെ മനസ്സിനെ അസ്വസ്ഥനാക്കി. രാവിലത്തെ തന്റെ ദേഷ്യം അമ്മ കേട്ടതാണ്, എന്നിട്ടും തനിക്ക് അറിയാവുന്ന ഒരേയൊരു വഴിയിലൂടെ അമ്മ വീണ്ടും സ്നേഹിക്കുകയും കരുതുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. താൻ സ്നേഹിക്കുന്ന ഒരാളിൽ നിന്ന് കേൾക്കുന്നതിനാലാവണം, തന്നെ വേദനിപ്പിക്കുന്ന വാക്കുകൾ കേട്ട് അമ്മ ശീലിച്ചുപോയോ എന്ന് അവൻ ചിന്തിച്ചു.
അമ്മയ്ക്ക് ഒന്നും അറിയില്ല
അമ്മമാരോട് അവ നൽകുന്ന ആഘാതം മനസ്സിലാക്കാതെ നമ്മൾ പറയാറുള്ള മൂന്ന് കാര്യങ്ങളുണ്ട്. ആദ്യത്തേത്, “അമ്മയ്ക്ക് ഒന്നും അറിയില്ല” എന്നതാണ്. പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ മനസ്സിലാകാതെ വരുമ്പോഴോ, നമ്മുടെ തീരുമാനങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുമ്പോഴോ, പഴഞ്ചൻ എന്ന് തോന്നുന്ന ഉപദേശങ്ങൾ തരുമ്പോഴോ ആണ് നമ്മൾ ഇത് പറയുന്നത്. ചിലപ്പോൾ അവർക്ക് ശരിക്കും അറിയില്ലായിരിക്കാം. ലോകം മാറുകയാണ്, മാതാപിതാക്കൾക്ക് അപരിചിതമായ കാര്യങ്ങൾ മക്കൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലായേക്കാം. എന്നാൽ “ഞാൻ ഇതൊന്നു വിശദീകരിച്ചു തരാം” എന്ന് പറയുന്നതും, ഒന്നുമറിയില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ് ഒരാളെ വിഡ്ഢിയാക്കുന്നതും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. നമ്മൾ സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപ്, നമ്മുടെ അപൂർണ്ണമായ ശബ്ദങ്ങൾ ക്ഷമയോടെ കേട്ട്, വാക്കുകൾ കണ്ടെത്താൻ നമ്മെ സഹായിച്ചത് ഒരാളായിരുന്നു. വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം നമ്മുടെ അമ്മമാർ നമ്മുടെ ലോകം മനസ്സിലാക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുമ്പോൾ, അതേ ക്ഷമ തിരിച്ചു നൽകാൻ നമ്മൾ തയ്യാറാകുന്നുണ്ടോ?
പുസ്തകങ്ങളിൽ നിന്നോ സ്ക്രീനുകളിൽ നിന്നോ ലഭിക്കാത്ത മറ്റൊരുതരം അറിവുണ്ട്. സന്തോഷമുള്ള ഒരു ശബ്ദത്തിന് പിന്നിലെ ഉത്കണ്ഠ തിരിച്ചറിയാൻ ഒരു അമ്മയ്ക്ക് കഴിയും. ഒരാൾ പതിവിലും കുറച്ചാണ് കഴിച്ചതെന്ന് ശ്രദ്ധിക്കാനോ, നിശബ്ദതയുടെ അർത്ഥം എന്തോ കുഴപ്പമുണ്ടെന്നാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാനോ അവർക്ക് കഴിയും. അത്തരം തിരിച്ചറിവുകൾ പൂർണ്ണമാകണമെന്നില്ല, അമ്മമാർക്കും തെറ്റുകൾ പറ്റാം. എന്നാൽ വർഷങ്ങളായുള്ള ശ്രദ്ധയിൽ നിന്നാണ് അത് വളരുന്നത്. മാറുന്ന ലോകത്തെക്കുറിച്ച് നമ്മൾ കൂടുതൽ അറിഞ്ഞേക്കാം, എന്നാൽ നമ്മുടെ വികാരങ്ങൾ ഒളിക്കാൻ പഠിക്കുന്നതിന് മുൻപുള്ള നമ്മളെക്കുറിച്ച് അമ്മയ്ക്കറിയാം. ഒരുപക്ഷേ, വളർന്നു വലുതാവുക എന്നാൽ ആർക്കാണ് കൂടുതൽ അറിവുള്ളതെന്ന് തീരുമാനിക്കലല്ല; മറിച്ച് ഓരോരുത്തരുടെയും വ്യത്യസ്തമായ അറിവുകളെ ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിക്കലാണ്.
അമ്മ എനിക്ക് വേണ്ടി എന്ത് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്?
രണ്ടാമത്തെ വാചകം, “അമ്മ എനിക്ക് വേണ്ടി എന്ത് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്?” എന്നതാണ്. പണം, സ്വാതന്ത്ര്യം അല്ലെങ്കിൽ നടക്കാത്ത ആഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കങ്ങൾക്കിടയിലാകാം ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്. ആ നിമിഷത്തിൽ, നമുക്ക് ലഭിക്കാത്തവ നമ്മൾ എണ്ണിപ്പറയുകയും, എപ്പോഴും ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നതിനാൽ അദൃശ്യമായിപ്പോയവ മറന്നുപോവുകയും ചെയ്യുന്നു. രോഗിയായ കുഞ്ഞിന്റെ ശ്വാസമെടുപ്പിലെ ഓരോ മാറ്റവും ശ്രദ്ധിച്ച്, ഉറക്കമൊഴിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു അമ്മയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചു നോക്കൂ. സുഖമില്ലാതിരുന്നപ്പോഴും ഉണ്ടാക്കിത്തന്ന ഭക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചും, തളർന്നുപോയ ദിവസത്തിന് ശേഷവും കഴുകിത്തന്ന വസ്ത്രങ്ങളെക്കുറിച്ചും, സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അവർ മാറ്റിവെച്ച ചെറിയ തുകകളെക്കുറിച്ചും ഓർത്തു നോക്കൂ. എല്ലാ അമ്മമാരും ഒരേപോലെ ത്യാഗങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ടാകില്ല, എല്ലാ കുട്ടിക്കാലവും സ്നേഹം നിറഞ്ഞതുമാകില്ല. എന്നാൽ സ്നേഹവും കരുതലും നൽകപ്പെട്ടിടത്ത്, അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രയാസം എന്തെന്നാൽ അവയിലധികവും ഒരു അടയാളവും ബാക്കിവെക്കുന്നില്ല എന്നതാണ്. പിറന്നാൾ സമ്മാനങ്ങൾ നമ്മൾ ഓർക്കും, എന്നാൽ കുട്ടിക്കാലത്തെ സാധ്യമാക്കിയ നൂറുകണക്കിന് സാധാരണ ദിവസങ്ങൾ എപ്പോഴും ഓർക്കണമെന്നില്ല.
എങ്കിലും, സ്നേഹം എന്നത് മക്കൾക്ക് ഒരിക്കലും വീട്ടിത്തീർക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു കടബാധ്യതയാകരുത്. ഒരു അമ്മ ആഴമായി സ്നേഹിച്ചാലും ചില കാര്യങ്ങളിൽ അവർക്ക് തെറ്റുപറ്റാം. വളർന്നുവരുന്ന ഒരു കുട്ടിക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യമോ, വ്യക്തിപരമായ ഇടങ്ങളോ, വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ജീവിതമോ ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം. കൃതജ്ഞത കാണിക്കുക എന്നതിനർത്ഥം എല്ലാ തീരുമാനങ്ങളും അടിയറവ് വെക്കലാണെന്ന് അർത്ഥമില്ല. നമ്മുടെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ പറയുമ്പോഴും നമുക്ക് ലഭിച്ച കരുതലിനെ നിഷേധിക്കാതെ ഇരിക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് ചോദ്യം. “അമ്മ എനിക്ക് വേണ്ടി ഒന്നും ചെയ്തിട്ടില്ല” എന്ന് പറയുമ്പോൾ, നമ്മൾ സത്യം പറയുകയാണോ, അതോ ഒരു തർക്കത്തിൽ ജയിക്കാൻ വേണ്ടി ഏറ്റവും വേദനിപ്പിക്കുന്ന വാക്കുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയാണോ?
അമ്മേ, എന്നെ വെറുതെ വിട്
മൂന്നാമത്തെ വാചകം, “അമ്മേ, എന്നെ വെറുതെ വിട്” എന്നതാണ്. ചിലപ്പോൾ നമുക്ക് ശരിക്കും തനിച്ചിരിക്കാൻ ആഗ്രഹം തോന്നുമായിരിക്കും. നമ്മൾ തളർന്നിരിക്കുകയോ, വിഷമത്തിലോ അല്ലെങ്കിൽ സംസാരിക്കാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയിലോ ആയിരിക്കാം. അൽപ്പം സമയം ചോദിക്കുന്നതിൽ തെറ്റൊന്നുമില്ല. എന്നാൽ വാക്കുകൾക്ക് ഒരു സാധാരണ ആവശ്യത്തെ നിഷേധമാക്കി മാറ്റാൻ കഴിയും. “എനിക്ക് കുറച്ച് സമയം വേണം, നമ്മൾ പിന്നീട് സംസാരിക്കാം” എന്ന് പറയുന്നതും “ഇവിടുന്ന് പോ” എന്ന് പറയുന്നതും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ആദ്യത്തേത് നമ്മുടെ അതിർത്തിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. രണ്ടാമത്തേത്, നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ അവർക്കിനിയും സ്ഥാനമുണ്ടോ എന്ന് മറ്റൊരാളെക്കൊണ്ട് ചിന്തിപ്പിച്ചേക്കാം. ദേഷ്യം അടങ്ങിയതിനുശേഷം നമ്മൾ എന്താണ് പറഞ്ഞതെന്ന് നമ്മൾ മറന്നുപോയേക്കാം, എന്നാൽ അത് കേട്ടയാൾ അത് ഓർമ്മിച്ചുവെച്ചേക്കാം.
അമ്മ നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു സ്ത്രീ പഴയൊരു അടുക്കള അലമാര തുറക്കുന്നത് സങ്കൽപ്പിച്ചു നോക്കൂ. ഉള്ളിൽ, പരിചിതമായ കൈപ്പടയിൽ മങ്ങിയ ലേബൽ പതിപ്പിച്ച ഒരു സ്റ്റീൽ പാത്രമുണ്ട്. അമ്മ ഒരുപാട് സാധനങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവെക്കുന്നു എന്ന് താൻ എത്ര തവണ പരാതിപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് അവൾ ഓർക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ അവൾ ആ പാത്രം കുറേനേരം കൈകളിൽ പിടിക്കുന്നു. ആ വസ്തുവിനെയല്ല അവൾക്ക് നഷ്ടമായത്; മറിച്ച് അതിന് പിന്നിലുള്ള സാധാരണമായ ആ സാന്നിധ്യത്തെയാണ്: മറ്റൊരു മുറിയിൽ നിന്ന് വിളിക്കുന്ന ശബ്ദം, ആവശ്യമില്ലാത്ത ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുകൾ, ഒരുകാലത്ത് തനിക്ക് ദേഷ്യം ഉണ്ടാക്കിയ ചോദ്യങ്ങൾ. സന്തോഷത്തോടെ അവയ്ക്ക് വീണ്ടും മറുപടി നൽകാൻ അവൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എന്നാൽ അടുക്കള നിശബ്ദമായിത്തന്നെ അവശേഷിക്കുന്നു.
എല്ലാ ബന്ധങ്ങളെയും വേദനിക്കലുകളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാൻ നമുക്ക് കഴിഞ്ഞെന്നു വരില്ല, അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളില്ലാത്ത കുടുംബങ്ങളുമില്ല. എന്നിരുന്നാലും, ദേഷ്യം നമ്മുടെ വാക്കുകളെ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ തുടങ്ങുന്ന നിമിഷത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ നമുക്ക് പഠിക്കാം. സംസാരിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നമ്മൾ നമ്മുടെ വേദന വിശദീകരിക്കുകയാണോ അതോ അത് മറ്റൊരാളിലേക്ക് പകരുകയാണോ എന്ന് സ്വയം ചോദിക്കാം. നമ്മുടെ അമ്മമാരോട് അവരുടെ സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും, ആഗ്രഹങ്ങളെക്കുറിച്ചും, പറയാൻ സമയം കിട്ടാതെ പോയ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും നമുക്ക് ചോദിച്ചറിയാം. അവർ കേവലം നമ്മെ വളർത്തിയവർ മാത്രമല്ല, വികാരങ്ങളും അപൂർണ്ണമായ കഥകളുമുള്ള മനുഷ്യർ കൂടിയാണ്.
മൂടിവെച്ച പാത്രം കണ്ട ചെറുപ്പക്കാരൻ അടുക്കളയിലേക്ക് നടന്നു. അവന്റെ അമ്മ പാത്രങ്ങൾ കഴുകുകയായിരുന്നു. അവൻ അവരുടെ അടുത്ത് ചെന്നു പറഞ്ഞു, “രാവിലത്തെ കാര്യത്തിന് എന്നോട് ക്ഷമിക്കണം.” അമ്മ അവനെ നോക്കി പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ചോദിച്ചു, “നീ കഴിച്ചോ?”
നമ്മുടെ സുഖവിവരങ്ങൾ നിരന്തരം അന്വേഷിക്കുന്ന ആ ശബ്ദം ഒരുനാൾ എന്നെന്നേക്കുമായി നിശബ്ദമായാൽ, ആ ശബ്ദത്തോട് നമ്മൾ അവസാനം പറഞ്ഞ വാക്കുകളിൽ ഏതെല്ലാമായിരിക്കും തിരികെ എടുക്കാൻ നമ്മൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?