Opinion Analysis | ഗ്രാമങ്ങളെ ഭരിക്കുന്നത് ആരാണ്?

പ്രതീകാത്മക ചിത്രം

ഇന്ത്യയിലെ ഒട്ടുമിക്ക ഗ്രാമങ്ങളിലും ഭരണച്ചുമതലയുള്ള വ്യക്തിയെ ‘സർപഞ്ച്’ (പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻ്റ്) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. ഗ്രാമവാസികൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന, പഞ്ചായത്തിന്റെ തലവനായ ഇദ്ദേഹത്തെ ഒരു ഗ്രാമത്തിൻ്റെ തന്നെ മേയർ എന്ന് വിളിക്കാം. സർപഞ്ചിന് താഴെ, മിക്ക സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ‘പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറി’ എന്നൊരു പദവിയുണ്ട്. സർക്കാർ നിയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ഫയലുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതും കണക്കുകൾ സൂക്ഷിക്കുന്നതും ദൈനംദിന ഭരണം നടത്തുന്നതും. നഗരങ്ങളിലെ മേയറും കോർപ്പറേഷൻ കമ്മീഷണറും തമ്മിലുള്ള അധികാര വ്യത്യാസത്തിന്റെ ഗ്രാമീണ രൂപമാണിത്.

വിഷയത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതിന് മുൻപ് മനസ്സിലാക്കേണ്ട ഒരു പ്രധാന കണക്കുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലാകെ പഞ്ചായത്തുകളിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട പ്രതിനിധികളിൽ 15 ലക്ഷത്തിലധികം പേർ സ്ത്രീകളാണ്. ബിഹാർ പോലുള്ള ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പഞ്ചായത്ത് സീറ്റുകളിൽ പകുതിയിലധികവും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് സ്ത്രീകളാണ്. ലോകത്തെവിടെയും ഇത്രയധികം വനിതകൾ ഒരേസമയം തദ്ദേശ ഭരണകൂടങ്ങളിൽ അധികാരത്തിലെത്തിയ മറ്റൊരു ചരിത്രമില്ല.

ഇതൊരു യാദൃശ്ചികതയല്ല. 1992-ൽ ഭരണഘടനയിൽ കൊണ്ടുവന്ന 73-ാം ഭേദഗതിയിലൂടെയാണ് ഇത് സാധ്യമായത്. ഗ്രാമീണ ഇന്ത്യക്ക് രണ്ട് പ്രധാന വാഗ്ദാനങ്ങളാണ് ഈ ഭേദഗതി നൽകിയത്:

എല്ലാ ഗ്രാമങ്ങളിലും അഞ്ച് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന സ്വന്തം പഞ്ചായത്ത് ഭരണകൂടം നിലവിൽ വരും.

രാജ്യത്തെ എല്ലാ പഞ്ചായത്തുകളിലും മൂന്നിലൊന്ന് സീറ്റുകൾ സ്ത്രീകൾക്കായി സംവരണം ചെയ്യപ്പെടും. പിൽക്കാലത്ത് പല സംസ്ഥാനങ്ങളും ഇത് 50 ശതമാനമായി ഉയർത്തി.

73-ാം ഭേദഗതി ‘ഗ്രാമസഭ’ എന്ന മറ്റൊരു ആശയത്തിനും രൂപം നൽകി. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഒരു ചെറിയ സമിതിയല്ലിത്; ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ വോട്ടറും ഇതിലെ അംഗമാണ്. പഞ്ചായത്തിന്റെ പദ്ധതികളും പ്രവർത്തനങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യാനും അംഗീകരിക്കാനും വർഷത്തിൽ ചുരുങ്ങിയത് രണ്ട് തവണയെങ്കിലും ഇവർ ഒത്തുചേരണം. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും നേരിട്ടുള്ള രൂപമാണിത്. അഞ്ച് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ വോട്ട് ചെയ്ത് വെറുതെയിരിക്കുകയല്ല, ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ പൗരനും ഒത്തുകൂടി സ്വന്തം നാടിന്റെ ബജറ്റും വികസനവും തുറന്ന് ചർച്ച ചെയ്യുന്ന വേദി.

 യാഥാർഥ്യം കുറച്ചുകൂടി സങ്കീർണ്ണമാണ്.

1992-ലെ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ശുദ്ധജലം, റോഡുകൾ, പ്രാഥമികാരോഗ്യം, കൃഷി, പ്രാദേശിക വിദ്യാലയങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ 29 അധികാര മേഖലകളാണ് പഞ്ചായത്തുകൾക്ക് വിഭാവനം ചെയ്തത്. പതിറ്റാണ്ടുകൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ഭൂരിഭാഗം സംസ്ഥാനങ്ങളും ഈ 29 അധികാരങ്ങളും പൂർണ്ണമായി പഞ്ചായത്തുകൾക്ക് വിട്ടുനൽകിയിട്ടില്ല. കൃത്യവും സുരക്ഷിതവുമായ സ്വന്തം ഫണ്ടിന് പകരം, സംസ്ഥാന സർക്കാർ അനുവദിക്കുന്ന തുകയെയാണ് പഞ്ചായത്തുകൾ പലപ്പോഴും ആശ്രയിക്കുന്നത്. ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു കിണർ നന്നാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സർപഞ്ചിന് പോലും കിലോമീറ്ററുകൾ അകലെയുള്ള ഒരു സർക്കാർ ഓഫീസിൽ നിന്നുള്ള പണത്തിനായി കാത്തിരിക്കേണ്ടി വരുന്നു.

മറ്റൊരു യാഥാർഥ്യം തുറന്നുപറയേണ്ടതുണ്ട്. സംവരണ സീറ്റുകളിൽ സ്ത്രീകൾ ജയിക്കുമ്പോൾ, പലയിടത്തും അവരുടെ ഭർത്താവോ മറ്റ് പുരുഷ ബന്ധുക്കളോ ആണ് യഥാർത്ഥ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നത്. ഗവേഷകരും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകരും ഇതിനെ ‘സർപഞ്ച് പതി’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. എല്ലായിടത്തും ഇതല്ല അവസ്ഥ; സ്വന്തം പഞ്ചായത്തുകൾ മികച്ച രീതിയിൽ, ഉറച്ച നിലപാടുകളോടെ നയിക്കുന്ന അനേകം വനിതാ പ്രതിനിധികളുണ്ട്. എങ്കിലും, സംവരണ സീറ്റിൽ വിജയിക്കുന്നതും യഥാർത്ഥ അധികാരം കൈയാളുന്നതും രണ്ടാണെന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിൽ ഇതൊരു വെല്ലുവിളിയായി തുടരുന്നു.

യഥാർത്ഥത്തിൽ നിങ്ങളുടെ ഗ്രാമം ഭരിക്കുന്നത് ആരാണ്?

നിയമപരമായി പറഞ്ഞാൽ ഉത്തരം ലളിതമാണ്: നിങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത സർപഞ്ചും, നിങ്ങളും മറ്റ് വോട്ടർമാരും അടങ്ങുന്ന ഗ്രാമസഭയും. എന്നാൽ പ്രായോഗിക തലത്തിൽ കാര്യങ്ങൾ മാറാം. സർക്കാർ എത്രമാത്രം ഫണ്ട് യഥാസമയം നൽകി എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും അത്. വിജയിച്ച വ്യക്തി തന്നെയാണോ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നത് എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. അതിലുപരി, ഗ്രാമസഭ കൂടുമ്പോൾ എത്ര ആളുകൾ അവിടെ എത്തുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും—കാരണം ആളില്ലാത്ത ഒരു ഹാളിൽ ആരെയും ചോദ്യം ചെയ്യാനോ ഉത്തരവാദിത്തം ഏൽപ്പിക്കാനോ കഴിയില്ല.

ഇതിൽ അവസാനത്തെ കാര്യം മാത്രമാണ് ഒരു ഗ്രാമവാസിയുടെ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ളത്. ഗ്രാമസഭയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് ആരുടെയും പ്രത്യേക അനുവാദത്തിന്റെ ആവശ്യമില്ല. നിങ്ങളവിടെ ഒരു അതിഥിയല്ല; വോട്ടവകാശം ലഭിച്ച നിമിഷം മുതൽ നിയമാനുസൃതമായി ആ സഭയിലെ ഒരംഗമാണ് നിങ്ങൾ.

പലയിടങ്ങളിലും ഗ്രാമസഭകൾ പകുതി ഒഴിഞ്ഞ കസേരകളോടെയാണ് നടക്കുന്നത്. അതിനർത്ഥം, അവിടെ എത്തിച്ചേരുന്ന ചുരുക്കം ചിലരുടെ കൈകളിലേക്ക് ഭൂരിപക്ഷം വരുന്ന ഗ്രാമവാസികൾ തങ്ങളുടെ ഭരണാധികാരം നിശബ്ദമായി കൈമാറുന്നു എന്നാണ്.

അതുകൊണ്ട്, നിങ്ങളുടെ ഗ്രാമസഭ അടുത്തിടെ ചേർന്നിരുന്നോ? അങ്ങനെ കൂടിയിരുന്നെങ്കിൽ, നിങ്ങളും ആ മുറിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നോ?