എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ വ്യത്യസ്തതമാകുന്നത്

1947-ൽ ഇന്ത്യ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയത്, നൂറുകണക്കിന് കൊച്ചു രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ഇന്ത്യയിൽ 565 നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു ഓരോന്നിനും സ്വന്തമായി രാജാവോ രാജ്ഞിയോ ഉണ്ടായിരുന്നു; സ്വന്തം നിയമങ്ങൾ, സ്വന്തം നാണയം, തനതായ ഭരണരീതികൾ. ഒന്നിച്ച് നോക്കിയാൽ, ഈ ചെറിയ രാജ്യങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ ഭൂവിസ്തൃതിയുടെ പകുതിയോളം വരും. ഔദ്യോഗികമായി ഇവയൊന്നും ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ നേരിട്ടുള്ള ഭാഗമായിരുന്നില്ല. അരികിലരികിലായി നിലകൊണ്ട 565 കൊച്ചു രാജ്യങ്ങളെപ്പോലെ, അവ തനതായ രീതിയിൽ വേറിട്ടുനിന്നു.

തുടർന്നുള്ള രണ്ടു വർഷങ്ങളിൽ സർദാർ വല്ലഭ്ഭായ് പട്ടേലും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സെക്രട്ടറി വി.പി. മേനോനും ചേർന്ന് ഈ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളെയെല്ലാം ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമാക്കാനുള്ള പ്രയജ്ഞം ആരംഭിച്ചു. ഇത് ഒട്ടും എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. ഓരോ ഭരണാധികാരിയെയും നേരിട്ട് ബോധ്യപ്പെടുത്തേണ്ടിയിരുന്നു—ചിലപ്പോൾ സ്നേഹത്തോടെയുള്ള വാക്കുകളിലൂടെ, ചിലപ്പോൾ കർക്കശമായ സമ്മർദ്ദത്തിലൂടെ. ചില രാജാക്കന്മാർ ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ സന്നദ്ധത പ്രകടിപ്പിച്ചു. തിരുവിതാംകൂർ ആദ്യം സ്വതന്ത്രമായി നിൽക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചെങ്കിലും, പിന്നീട് തീരുമാനം മാറ്റി ഇന്ത്യയോട് ചേർന്നു. ഭൂരിഭാഗം ജനങ്ങളും ഹിന്ദുക്കളായിരുന്നിട്ടും പാകിസ്താനൊപ്പം ചേരാൻ ശ്രമിച്ച ജുനഗഢിന്റെ തീരുമാനം പിന്നീട് തിരുത്തപ്പെട്ടു. ഏറ്റവും സമ്പന്നവും പിടിവാശിയുമുള്ള നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഹൈദരാബാദ് ലയനത്തെ ഏറെക്കാലം എതിർത്തുനിന്നു; ഒടുവിൽ 1948-ൽ ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന് നേരിട്ട് ഇടപെടേണ്ടി വന്നു (ഓപ്പറേഷൻ പോളോ). അങ്ങനെ 1950 ആയപ്പോഴേക്കും, 565 നാട്ടുരാജ്യങ്ങളും ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായി ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായി മാറി.

ഇന്നും പ്രസക്തമായ ഒരു സുപ്രധാന വശം

ഇന്ത്യയോട് ചേർന്നതുകൊണ്ടു മാത്രം, അതിനുമുമ്പുള്ള കാലങ്ങളിൽ ഓരോ നാട്ടുരാജ്യവും സ്വന്തം ജനങ്ങൾക്കായി ചെയ്തതോ ചെയ്യാതിരുന്നതോ ആയ കാര്യങ്ങൾ മാഞ്ഞുപോയില്ല. ഉദാഹരണത്തിന് കേരളം. സ്വാതന്ത്ര്യം നേടുന്നതിനും എത്രയോ മുമ്പ്, കേരളത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറിയ തിരുവിതാംകൂർ നാട്ടുരാജ്യം ജനങ്ങൾക്കായി സ്കൂളുകളും ആശുപത്രികളും സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു; രാജ്യത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ഏറെ നേരത്തെയും ഗൗരവത്തോടെയും. വിദ്യാഭ്യാസം ഒരു സാർവത്രിക ലക്ഷ്യമായി ഇന്ത്യ ഏറ്റെടുക്കുന്നതിന് എത്രയോ മുൻപേ അവിടുത്തെ ഭരണാധികാരികൾ അതിന്റെ പ്രാധാന്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഇന്ത്യയിൽ മറ്റൊരിടത്തും സാധാരണമാകുന്നതിനും പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് അവിടെ പെൺകുട്ടികൾ പള്ളിക്കൂടങ്ങളിൽ പോയിത്തുടങ്ങി. തിരുവിതാംകൂർ ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായപ്പോൾ ആ സവിശേഷമായ അടിത്തറ ഇല്ലാതായില്ല; മറിച്ച്, അത് കേരളത്തിന് ലഭിച്ച ഒരു വലിയ മുൻതൂക്കമായിമാറി.

മറ്റു ചില നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ഇതല്ലായിരുന്നു. ചില രാജാക്കന്മാരുടെ ശ്രദ്ധ മറ്റ് കാര്യങ്ങളിലായിരുന്നു; ചിലർക്ക് വിഭവങ്ങൾ കുറവായതിനാൽ സ്കൂളുകൾ കുറവായിരുന്നു. ഇനി, തദ്ദേശീയ രാജാക്കന്മാരല്ലാതെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ നേരിട്ട് ഭരിച്ച പ്രദേശങ്ങളിലാകട്ടെ, സ്ഥിതി ഇതിലും പരിതാപകരമായിരുന്നു. കാരണം ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ലക്ഷ്യം നികുതി പിരിക്കലും ചരക്കുകൾ തുറമുഖങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കലും മാത്രമായിരുന്നു; അവിടുത്തെ കുട്ടികൾക്കായി പള്ളിക്കൂടങ്ങൾ പണിയുക എന്നതായിരുന്നില്ല.

1950-ൽ ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് ‘ഇന്ത്യ’

അതുകൊണ്ട്, 1950-ൽ ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് ‘ഇന്ത്യ’ എന്ന ഒരൊറ്റ രാജ്യമായി മാറിയപ്പോൾ, എല്ലാവരും തുടങ്ങിയത് ഒരേ സ്ഥാനത്തുനിന്നല്ല. ചില സംസ്ഥാനങ്ങൾ തുടക്കത്തിലേ മുൻപന്തിയിലായിരുന്നു; മറ്റു ചിലതാകട്ടെ പിന്നിലുമായിരുന്നു. ഈ അന്തരം അവിടുത്തെ സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾ എന്തെങ്കിലും ചെയ്തതുകൊണ്ടോ ചെയ്യാതിരുന്നതുകൊണ്ടോ ഉണ്ടായതല്ല. പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപ് അവിടുത്തെ ഭരണാധികാരികൾ എടുത്ത ചില തീരുമാനങ്ങളുടെ ഫലമായിരുന്നു അത്; ഇന്നത്തെ തലമുറയ്ക്ക് അതിൽ യാതൊരു പങ്കുമില്ലായിരുന്നു.

ഈ ചരിത്രപശ്ചാത്തലം ഇന്നും ഇന്ത്യയെ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും ആരോഗ്യത്തിലും നേരത്തെ മുന്നേറിയ കേരളം പോലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങൾ ആ മുൻതൂക്കം ഇപ്പോഴും ഏറെക്കുറെ നിലനിർത്തുന്നു. തുടക്കത്തിൽ പിന്നിലായിപ്പോയ സംസ്ഥാനങ്ങളാകട്ടെ, ഭരണഘടന എഴുതപ്പെടുന്നതിനും വളരെ മുമ്പേ തങ്ങൾക്കുണ്ടായ ആ പിന്നോക്കാവസ്ഥ മറികടക്കാൻ പതിറ്റാണ്ടുകളായി ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

ഇന്നത്തെ വ്യത്യാസങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും ചരിത്രം കൊണ്ടുമാത്രമാണെന്ന് ഇതിനർത്ഥമില്ല. 1950-ന് ശേഷം ഓരോ സംസ്ഥാന സർക്കാരും എടുത്ത തീരുമാനങ്ങളും—അവയിൽ ചിലത് മികച്ചതും മറ്റു ചിലത് അല്ലാത്തതുമായിരുന്നു—തുല്യ പ്രാധാന്യമുള്ളവയാണ്. എങ്കിലും, ഈ ഓട്ടമത്സരത്തിൽ രണ്ട് സംസ്ഥാനങ്ങളും ഒരേ ‘സ്റ്റാർട്ടിംഗ് ലൈനിൽ’ നിന്നല്ല ഓടിത്തുടങ്ങിയത് എന്നത് ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്.

അതുകൊണ്ട്, ഇനി ഒരു ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനത്തെ മറ്റൊന്നുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ആദ്യം ശാന്തമായി സ്വയം ചോദിക്കേണ്ട ഒരു ചോദ്യമുണ്ട്:

“ഈ സംസ്ഥാനം എത്ര ദൂരം മുന്നിലെത്തി?” എന്ന് മാത്രമല്ല,

“ഇതിന്റെ കഥ യഥാർത്ഥത്തിൽ എവിടെനിന്നാണ് തുടങ്ങിയത്?” എന്നും.