എങ്ങനെയാണ് പതഞ്ജലിയുടെ ബിസിനസ് മോഡൽ ആഗോള ബ്രാൻഡുകൾക്കിടയിൽ സൂപ്പർഹിറ്റായി?

ഇന്ത്യയിൽ ഒരു വലിയ ബ്രാൻഡിനെയോ കമ്പനിയെയോ കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോഴെല്ലാം, നമ്മുടെ ശ്രദ്ധ പലപ്പോഴും വിദേശ ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികളിലേക്ക് തിരിയുന്നു. എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളായി, ആഗോള ബ്രാൻഡുകളുടെ ആധിപത്യത്തെ വെല്ലുവിളിക്കുക മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യൻ വിപണിയുടെ ദിശ മാറ്റുകയും ചെയ്ത ഒരു ആഭ്യന്തര പേര് ഉയർന്നുവന്നു. പതഞ്ജലി എന്നാണ് പേര്. ഇന്ന് ഈ എപ്പിസോഡിൽ ഒരു പുതിയ അധ്യായം ചേർത്തിരിക്കുന്നു. പതഞ്ജലി യോഗപീഠം നടത്തുന്ന ‘എമർജൻസി ആൻഡ് ക്രിട്ടിക്കൽ കെയർ ഹോസ്പിറ്റൽ’ കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തരമന്ത്രി അമിത് ഷാ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. ഇത് വെറുമൊരു ആശുപത്രി മാത്രമല്ല, യോഗ, ആയുര്വേദം, ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രം എന്നിവയുടെ അതുല്യമായ സംയോജനം കാണുന്ന ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ കേന്ദ്രമാണ്. ഈ സന്ദർഭം ഒരു ആരോഗ്യ കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടനത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല, മറിച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ബാബ രാംദേവും ആചാര്യ ബാലകൃഷ്ണനും കണ്ട ആശയത്തിന്റെ വിജയമാണിത്. ഒരു ചെറിയ തുടക്കമായി ആരംഭിച്ചത് ഇപ്പോൾ ഒരു സാമ്പത്തിക, സാംസ്കാരിക പ്രസ്ഥാനമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

വിദേശ ഗ്ലാമറുകൾക്കിടയിൽ തദ്ദേശീയർ

ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിൽ, വിപണി പാശ്ചാത്യ രീതികളും ഉൽപ്പന്നങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ്. അത്തരമൊരു സമയത്ത്, നാം വേരുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ വിജയം ഉറപ്പാണെന്ന് പതഞ്ജലി തെളിയിച്ചു. പതഞ്ജലിയുടെ വിജയത്തിന്റെ രഹസ്യം അതിന്റെ അതുല്യമായ തന്ത്രത്തിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നുവെന്ന് ‘റിസർച്ച് ഗേറ്റിൽ’ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പഠനം കാണിക്കുന്നു. വൻകിട വിദേശ കമ്പനികൾ ലാഭവും വിപണി പ്രവണതകളും മാത്രം നോക്കുമ്പോൾ, പതഞ്ജലി ഇന്ത്യൻ ഉപഭോക്താക്കളുടെ സ്പന്ദനം പിടിച്ചു.

ഇന്ത്യൻ മനസ്സ് ഇപ്പോഴും അതിന്റെ പാരമ്പര്യങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കി. ഹെർബൽ ടൂത്ത് പേസ്റ്റ്, നെയ്യ്, സ്കിൻ കെയർ തുടങ്ങിയ ഉൽപ്പന്നങ്ങളിലൂടെ ആധുനിക പാക്കേജിംഗിൽ പതഞ്ചലി പുരാതന ജ്ഞാനം അവതരിപ്പിച്ചു. ഇത് പഴയ തലമുറയെ മാത്രമല്ല പുതുതലമുറയെയും ആകർഷിച്ചു. ഈ മാതൃക സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ആധുനികതയ്ക്കും പാരമ്പര്യത്തിനും പരസ്പരം പൂരകമാകുമെന്നാണ്, വിപരീതങ്ങളല്ല.

സ്വയംപര്യാപ്തത… വെറുമൊരു മുദ്രാവാക്യമല്ല, യാഥാര് ത്ഥ്യം

‘സ്വാശ്രയ ഇന്ത്യ’യെ കുറിച്ച് നമ്മള് പലപ്പോഴും കേള്ക്കാറുണ്ട്, എന്നാല് പതഞ്ജലി അതിന്റെ ബിസിനസ് മോഡലിന്റെ അടിത്തറയാക്കി. ഇന്റർനാഷണൽ ജേണൽ ഓഫ് മൾട്ടി ഡിസിപ്ലിനറി റിസർച്ച് ആൻഡ് ഡെവലപ്മെന്റിലെ ഒരു കേസ് സ്റ്റഡി അനുസരിച്ച്, പതഞ്ജലിയുടെ മുഴുവൻ ഘടനയും സ്വദേശി തത്വത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. കമ്പനി അതിന്റെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് വിദേശത്ത് നിന്ന് അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ ഉറവിടമാക്കുന്നില്ല, മറിച്ച് പ്രാദേശിക കർഷകരിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് വാങ്ങുന്നു.

ഇത് നിങ്ങളെയും ഞങ്ങളുടെ പോക്കറ്റുകളെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നു. ഇടനിലക്കാരെ നീക്കം ചെയ്യുകയും ചരക്കുകള് രാജ്യത്തിനകത്ത് സംസ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോള് ചെലവ് കുറയും. പതഞ്ജലിയുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ മറ്റ് ബഹുരാഷ്ട്ര ബ്രാൻഡുകളേക്കാൾ വിലകുറഞ്ഞതും താങ്ങാനാവുന്നതുമാകുന്നതിന്റെ കാരണം ഇതാണ്. ഇത് വിദേശ ഇറക്കുമതിയെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുക മാത്രമല്ല, ഗ്രാമീണ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് പുതുജീവന് നല്കുകയും ചെയ്തു. തൊഴിലവസരങ്ങള് വര്ദ്ധിക്കുകയും കര്ഷകര്ക്ക് അവരുടെ വിളകള്ക്ക് ന്യായവില ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ലാഭത്തിനപ്പുറം, രാഷ്ട്ര നിർമ്മാണം എന്ന ആശയം

വിതരണ ശൃംഖല മുതൽ മാർക്കറ്റിംഗ് വരെ എല്ലായിടത്തും പതംജലി പുതുമ ഉപയോഗിച്ചു. അത് ഭക്ഷ്യ സംസ്കരണമോ വിദ്യാഭ്യാസമോ അല്ലെങ്കില് ഇപ്പോള് ഈ പുതിയ ലോകോത്തര ആശുപത്രിയോ ആകട്ടെ, സമഗ്രമായ ഒരു സമീപനം എല്ലായിടത്തും ദൃശ്യമാണ്.

റിസർച്ച് കോമൺസിൽ അടുത്തിടെ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു റിപ്പോർട്ട് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നത് ഒരു ബിസിനസ്സ് അതിന്റെ സാംസ്കാരിക സ്വത്വവുമായും ദേശീയ ചൈതന്യവുമായും വിന്യസിക്കുമ്പോൾ, അത് കൂടുതൽ സുസ്ഥിരമാണ്. പതഞ്ജലി എമർജൻസി ആൻഡ് ക്രിട്ടിക്കൽ കെയർ ഹോസ്പിറ്റൽ തുറക്കുന്നത് ഈ ദിശയിലുള്ള വലിയ ചുവടുവയ്പാണ്.