തടവുകാരൻ ജയിലറെ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ; സ്വാതന്ത്രം യഥാർഥത്തിൽ അർഥമാക്കുന്നത് എന്താണ്?

ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്ന കഥകൾ, വികാരങ്ങൾ, അനുമാനങ്ങൾ എന്നിവ പശോധിക്കുന്നത് നിർത്തുമ്പോഴാണ് നമ്മുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രശ്നങ്ങൾ പലപ്പോഴും ആരംഭിക്കുന്നത്. നമുക്ക് എന്തോ അനുഭവപ്പെടുകയും പതുക്കെ ആ വികാരം നമ്മുടെ സത്യമായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. നമ്മൾ ആരെയെങ്കിലും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു, താമസിയാതെ ആ വ്യക്തി ചെയ്യുന്നതെല്ലാം ശരിയായി കാണപ്പെടുന്നു. നമ്മൾ ആരെയെങ്കിലും വെറുക്കുന്നെങ്കിലോ, അവരുടെ നല്ല വശം പോലും കാണാൻ പ്രയാസമാണ്. ഒരു വ്യക്തി ഒന്നുകിൽ ഹീറോ അല്ലെങ്കിൽ പൂജ്യമോ ആയിത്തീരുന്നു. പ്രണയം പൂര് ണ്ണമായ ആരാധനയായി മാറുന്നു. കോപം പൂര് ണ്ണമായ തിരസ്കരണമായി മാറുന്നു. ഒരു അഭിപ്രായം നിശബ്ദമായി ഒരു വസ്തുതയുടെ വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നു, ഒരു ദിവസം അത് ഒരു അഭിപ്രായം മാത്രമായിരുന്നുവെന്ന് നാം മറക്കുന്നു.

വിവരങ്ങളാലും വസ്തുതകളാലും നമ്മുടെ ചിന്ത പരിശോധിക്കപ്പെടാത്തപ്പോൾ നമ്മുടെ വീക്ഷണം സ്ഥിരമാകുന്നു. നാം നിൽക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് മാത്രമേ നാം ലോകത്തെ കാണാൻ തുടങ്ങുന്നുള്ളൂ. അല്പം നീങ്ങുക, ഒരേ കാര്യം വ്യത്യസ്തമായി കാണപ്പെടും. ഒബ്ജക്റ്റ് മാറിയിട്ടില്ല. ഞങ്ങളുടെ നിലപാട് മാറി. ഒരു അഭിപ്രായം നമ്മുടെ ഉള്ളില് വസിക്കുന്നു. നമുക്ക് പുറത്ത് ഒരു വസ്തുതയുണ്ട്. നാം നിൽക്കുന്നിടത്ത് മാറ്റുമ്പോഴും ഒരു വസ്തുത ഒരു വസ്തുതയായി തുടരണം.

തടവുകാരൻ ഭൂതകാലവുമായി മുഖാമുഖം വരുമ്പോൾ

അതുകൊണ്ടായിരിക്കാം ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പഴയ കഥയ്ക്ക് ഇപ്പോഴും ഓരോ മനുഷ്യ ഹൃദയത്തോടും എന്തെങ്കിലും പറയാനുള്ളത്. വർണ്ണവിവേചനത്തിനെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ വർഷങ്ങളോളം ജയിലിൽ കിടന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവ് ഒരിക്കൽ ആ ഭയാനകമായ ദിവസങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ പറഞ്ഞു. നെല് സണ് മണ്ടേല 27 വര് ഷം ജയിലില് കിടന്നിരുന്നു. ഒടുവിൽ അദ്ദേഹം പുറത്തുവന്നപ്പോൾ, ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ഭാവിക്കായി തയ്യാറെടുക്കുകയായിരുന്നു.

ചില തടവുകാർ അനുഭവിച്ച ദുരിതങ്ങൾ കേൾക്കുമ്പോൾ കഥ വേദനാജനകമാകും. തടവുകാരോട് നിൽക്കാൻ ഉത്തരവിട്ട ആറടി ആഴമുള്ള ഒരു കുഴിയെക്കുറിച്ച് ഒരു വിവരണം വിവരിക്കുന്നു. കാവൽക്കാർ അവരെ അവിടെ അപമാനിക്കുകയും മൂത്രമൊഴിക്കുകയും ചെയ്യും. വർഷങ്ങളായി നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ അത്തരമൊരു അപമാനം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതായി സങ്കൽപ്പിക്കുക. നിങ്ങളെ മനുഷ്യരേക്കാൾ താഴ്ന്നവരായി പരിഗണിച്ച വ്യക്തിയുടെ മുഖവും യൂണിഫോമും ശബ്ദവും ഓർക്കുന്നത് സങ്കൽപ്പിക്കുക.

അപ്പോൾ എല്ലാം മാറുന്ന ദിവസം സങ്കൽപ്പിക്കുക. തടവുകാരൻ പുറത്തേക്കു നടന്നു. ജയിലറുടെ നിയന്ത്രണം ഇനി ഇല്ല. ഒരിക്കൽ ജയിലുകൾക്ക് പിന്നിൽ നിന്ന മനുഷ്യൻ ഇപ്പോൾ രാജ്യത്തെ പരമോന്നത ഓഫീസിലേക്ക് നടക്കുകയാണ്.

1994 മണ്ടേലയുടെ സ്ഥാനാരോഹണ വേളയില് ലോകം അസാധാരണമായി ഒത്തുകൂടിയിരുന്നു. സമകാലിക റിപ്പോർട്ടുകൾ 46 ഓളം രാഷ്ട്രത്തലവന്മാരെക്കുറിച്ചും രാജകീയ അംഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും പല രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള പ്രതിനിധികളെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കുന്നു.

ആ നിമിഷത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു കഥ പറയപ്പെടുന്നു. മണ്ടേല ഗ്ലാസിലൂടെ നോക്കി ആരാണ് വന്നതെന്ന് ചോദിച്ചു. മഹാന്മാരെക്കുറിച്ചും പ്രസിഡന്റുമാരെക്കുറിച്ചും പ്രധാനമന്ത്രിമാരെക്കുറിച്ചും രാജകുടുംബത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു. പിന്നെ വളരെ വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചു: “ജയിലര് ഇവിടെയുണ്ടോ?”

ഇല്ല എന്നായിരുന്നു ഉത്തരം.

ജയിലര് ഇല്ലെങ്കില് താന് സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യില്ലായിരുന്നുവെന്ന് മണ്ടേല പറഞ്ഞു. ഒരിക്കൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജയിലറായിരുന്ന ആളെ തുടർന്ന് ചടങ്ങിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.

ചരിത്ര രേഖകൾ കഥയ്ക്ക് പിന്നിലെ ആഴത്തിലുള്ള സത്യം സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. മണ്ടേല തന്റെ മൂന്ന് മുന് വാര് ഡര് മാരെ സ്ഥാനാരോഹണ ചടങ്ങിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചിരുന്നു. തടവുകാരും ചില വെളുത്ത വാർഡർമാരും തമ്മിൽ വളർത്തിയെടുത്ത സൗഹൃദങ്ങളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം പിന്നീട് സംസാരിച്ചു, ആ വാർഡർമാർ ആ ദിവസത്തിന്റെ സന്തോഷത്തിൽ പങ്കുചേരണമെന്ന് താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്നും പറഞ്ഞു, കാരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളിൽ അവർ അതിന് സംഭാവന നൽകിയിരുന്നു.

ഒരു നിമിഷം അതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുക.

27 വര് ഷം ജയിലില് കിടന്ന ഒരാള് തന്റെ ഹൃദയത്തിന്റെ വലുപ്പം തീരുമാനിക്കാന് ജയിലിനെ അനുവദിച്ചില്ല.

ജയിലിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടന്നിട്ടും ജയിലറിനെ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുമോ?

ഇവിടെയാണ് കഥ ഉള്ളിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നത്. നമ്മളിൽ മിക്കവരും ഒരിക്കലും ജയിലിനുള്ളിൽ പോയിട്ടില്ല, പക്ഷേ മിക്കവാറും എല്ലാവർക്കും ഒരു ജയിലർ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലപ്പോൾ അത് ഒരു വ്യക്തിയാണ്. ചിലപ്പോള് അതൊരു അപമാനമാണ്. ചിലർക്ക് അതൊരു പഴയ വഞ്ചനയാണ്. ചിലപ്പോൾ അത് ഇരുപത് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് സംഭവിച്ച ഒരു കാര്യത്തിന്റെ ഓർമ്മയാണ്, ഇന്നും എങ്ങനെ അനുഭവിക്കണമെന്ന് നമ്മോട് പറയുന്നു.

നമ്മുടെ ഉള്ളില് രണ്ടു ശബ്ദങ്ങളുണ്ട്. ഒരാൾ പറയുന്നു, “നിങ്ങൾ എന്നെ വേദനിപ്പിച്ചു, അതിനാൽ ഞാൻ കൂടുതൽ കഠിന ഹൃദയമുള്ളയാളാകും .” മറ്റേയാൾ ശാന്തമായി ചോദിക്കുന്നു, “എന്നെ വേദനിപ്പിച്ച വ്യക്തിയെപ്പോലെ ഞാൻ മാറിയാൽ, ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് രക്ഷപ്പെട്ടത്?”

അതാണ് ജീവിതത്തിന്റെ വിചിത്രമായ വിരോധാഭാസം. നമ്മൾ ആരുടെയെങ്കിലും എതിരിൽ വിജയിച്ചിട്ടും അവരുടെ തടവുകാരായി തുടരാം. നമുക്ക് മുറിവേറ്റ സ്ഥലം വിട്ട് ആ സ്ഥലം നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ വഹിക്കാം. കസേരയിൽ ഇരിക്കുന്ന വ്യക്തിയെ നാം മാറ്റിയേക്കാം, എന്നിട്ടും കസേരയെ അപകടകരമാക്കിയ അതേ ചിന്ത നിലനിർത്താം.

അപ്പോൾ യഥാർഥ സ്വാതന്ത്ര്യം വാതിൽ തുറക്കുമ്പോൾ ആരംഭിക്കണമെന്നില്ല. നാളത്തെ പെരുമാറ്റം തീരുമാനിക്കാൻ ഇന്നലത്തെ ജയിലറിനെ അനുവദിക്കുന്നത് നിർത്തുമ്പോൾ ഇത് ആരംഭിച്ചേക്കാം.

നാം ഏതുതരം സ്വതന്ത്ര വ്യക്തിയായി മാറും?

ഒരുപക്ഷേ അതുകൊണ്ടായിരിക്കാം ഏറ്റവും പഴയ ജ്ഞാനം അതേ ലളിതമായ ആശയത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നത്: കോപത്തിന് കാരണമായ വ്യക്തി പോയതിനുശേഷം വളരെക്കാലം കഴിഞ്ഞിട്ടും അത് വഹിക്കുന്ന വ്യക്തിയെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. ഒരുപക്ഷേ ഏറ്റവും വലിയ വിജയം നാം അനുഭവിച്ചത് മറ്റൊരാളെ കഷ്ടപ്പെടുത്താതിരിക്കുക എന്നതാണ്. അത് ഇനി ആവശ്യമില്ലാത്ത ഒരു സ്ഥലത്ത് എത്തിച്ചേരുകയാണ്.

ഒരിക്കൽ മണ്ടേല ജയിലുകൾക്ക് പിന്നിൽ നിന്നു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം പ്രസിഡന്റായി ലോകത്തിന് മുന്നിൽ നിന്നു. എന്നാൽ ആ രണ്ട് നിമിഷങ്ങൾക്കിടയിൽ എവിടെയെങ്കിലും മറ്റൊരു പരിവർത്തനം സംഭവിക്കേണ്ടിവന്നു. താൻ ഏതുതരം സ്വതന്ത്രനായി മാറണമെന്ന് തടവുകാരൻ തീരുമാനിക്കണം.

ഒരുപക്ഷേ നമ്മുടെ ഓരോരുത്തരുടെയും ഉള്ളിൽ നിശബ്ദമായി കാത്തിരിക്കുന്ന ചോദ്യം അതായിരിക്കാം: ഒടുവിൽ വാതിൽ തുറക്കുമ്പോൾ, ഞങ്ങൾ സ്വതന്ത്രനായി പുറത്തുപോകുമോ, അതോ ഞങ്ങളുടെ ജയിലറെ നമ്മോടൊപ്പം കൊണ്ടുപോകുമോ?

സന്തോഷ് നായർ